{"id":40,"date":"2023-07-20T10:45:27","date_gmt":"2023-07-20T08:45:27","guid":{"rendered":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/?p=40"},"modified":"2023-09-21T15:08:38","modified_gmt":"2023-09-21T13:08:38","slug":"vipassana-10-dni-wgladu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/?p=40","title":{"rendered":"Vipassana: 10 dni wgl\u0105du"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized has-custom-border is-style-rounded\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/vipassana.png\" alt=\"\" class=\"has-border-color wp-image-41\" style=\"border-color:#416786;border-width:15px;border-radius:0px;width:258px;height:258px\" width=\"258\" height=\"258\" srcset=\"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/vipassana.png 240w, https:\/\/wpewnymsensie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/vipassana-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 258px) 100vw, 258px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">1. Wst\u0119p<br><br>   Vipassana dla pocz\u0105tkuj\u0105cych to 10-dniowy kurs medytacji w odosobnieniu, na kt\u00f3ry nam\u00f3wi\u0142a mnie moja dziewczyna. Ona te\u017c zosta\u0142a nam\u00f3wiona przez swoj\u0105 kole\u017cank\u0119 i obie by\u0142y ca\u0142kiem zachwycone do\u015bwiadczeniem. Sam medytacj\u0105 interesowa\u0142em si\u0119 jak dot\u0105d (i w zasadzie to si\u0119 nadal nie zmieni\u0142o) dosy\u0107 pobie\u017cnie. Jak najbardziej trafia do mnie ca\u0142a duchowo\u015b\u0107 z tym zwi\u0105zana oraz idea takiego \u0107wiczenia umys\u0142u i woli, no ale w\u0142a\u015bnie m\u00f3j umys\u0142 i wola nigdy nie okaza\u0142y si\u0119 by\u0107 na tyle pr\u0119\u017cne, abym da\u0142 rad\u0119 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 utrzyma\u0107 si\u0119 w jakiej\u015b sensownej praktyce. Tym bardziej ten kurs wyda\u0142 mi si\u0119 zach\u0119caj\u0105cy, bo to taki skok na g\u0142\u0119bok\u0105 wod\u0119. Uderzeniowa dawka medytacji pozbawiona wszelkich dystraktor\u00f3w, a przez to umo\u017cliwiaj\u0105ca  dotarcie do autentycznej jej warto\u015bci osobom, kt\u00f3re w warunkach domowych nie zdoby\u0142yby si\u0119 na taki wysi\u0142ek.<br><br>  Podj\u0119cie si\u0119 tego wyzwania jawi\u0142o mi si\u0119 tak\u017ce jako idealny rytua\u0142 przej\u015bcia, poniewa\u017c by\u0142em \u015bwie\u017co po zako\u0144czeniu toku studi\u00f3w, obronie magisterki i czeka\u0142o mnie wyp\u0142yni\u0119cie na szerokie wody tak zwanej doros\u0142o\u015bci. Uzna\u0142em, \u017ce b\u0119dzie to dobra okazja na poznanie siebie troch\u0119 bardziej, co mo\u017ce by\u0107 bezcenne w nadchodz\u0105cych zadaniach stawianych przez \u017cycie. Kurs Vipassany ma te\u017c jeszcze jeden podstawowy aspekt, kt\u00f3ry zach\u0119ci\u0142 mnie do podj\u0119cia si\u0119 tej pr\u00f3by \u2013 domy\u015blnie jest zupe\u0142nie darmowy z opcj\u0105 przekazania dobrowolnego datku, ale dopiero po zako\u0144czeniu ca\u0142ego kursu. By\u0142o to dla mnie o tyle wa\u017cne, \u017ce cz\u0119sto z du\u017c\u0105 obaw\u0105 odnosz\u0119 si\u0119 do szczero\u015bci intencji os\u00f3b i organizacji, kt\u00f3re w oczywisty spos\u00f3b robi\u0105 na duchowym rozwoju intratny biznes.<br><br>  Nie r\u0119cz\u0119, \u017ce ka\u017cdy znajdzie w takim kursie co\u015b interesuj\u0105cego, ale szczerze m\u00f3wi\u0105c, ci\u0119\u017cko mi sobie jednak wyobrazi\u0107, aby kto\u015b nie znalaz\u0142 tam zupe\u0142nie niczego. Nie chodzi mi tutaj o jak\u0105\u015b niesamowit\u0105 moc samej praktyki medytacyjnej, cho\u0107 takowej r\u00f3wnie\u017c jej nie odmawiam, ale o dosy\u0107 ekstremalne warunki deprywacji spo\u0142ecznej i sensorycznej wynikaj\u0105cej z absolutnej izolacji, kt\u00f3rej s\u0105 poddani uczestnicy kursu. Warunki bytowania tam s\u0105 tak odmienne od codziennego do\u015bwiadczenia, \u017ce si\u0142\u0105 rzeczy musz\u0105 zako\u0144czy\u0107 si\u0119 transformuj\u0105cym odkszta\u0142ceniem perspektywy.<br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">2. Izolacja<br><br>   Najwa\u017cniejsza jest zasada z\u0142otego milczenia. W trakcie trwania kursu w \u017cadnym wypadku nie powinno si\u0119 wchodzi\u0107 w jakiekolwiek interakcje z innymi uczestnikami. Zawieraj\u0105 si\u0119 w tym oczywi\u015bcie rozmowy, ale i kontakt wzrokowy. Jedynym wyj\u0105tkiem s\u0105 nauczyciele medytacji i opiekunowie techniczni, ale i tutaj jest po\u0142o\u017cony nacisk na podejmowanie dialogu jedynie w ostateczno\u015bci. Rezultatem jest to, \u017ce ca\u0142e 10 dni wszyscy ludzie mijaj\u0105 si\u0119 jak duchy ze wzrokiem b\u0142\u0105kaj\u0105cym si\u0119 w przestrzeni. Jest si\u0119 wi\u0119c dla siebie jedynym dost\u0119pnym rozm\u00f3wc\u0105, jedynym punktem odniesienia. Na wej\u015bciu do o\u015brodka odbierana jest kom\u00f3rka oraz obowi\u0105zuje zakaz posiadania ksi\u0105\u017cek, tablet\u00f3w, zeszyt\u00f3w, d\u0142ugopis\u00f3w, czegokolwiek, co pomog\u0142oby nam uciec uwag\u0105 od samego siebie (nikt nam rzeczy co prawda przeszukiwa\u0107 nie b\u0119dzie, ale nastawianie si\u0119 na \u0142amanie przepis\u00f3w ju\u017c na wst\u0119pie zaprzecza ca\u0142ej idei brania udzia\u0142u w kursie). Przez 10 dni mo\u017cemy liczy\u0107 tylko na w\u0142asne towarzystwo, przez co si\u0142\u0105 rzeczy bardzo wyra\u017anie wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno dobre i ciemne strony w\u0142asnej osobowo\u015bci.<br><br>   Wra\u017cenie jest piorunuj\u0105ce. Wewn\u0119trzny dialog huczy w g\u0142owie bez ustanku podpowiadaj\u0105c mi\u0119dzy innymi coraz to kolejne powody, \u017ceby jednak przerwa\u0107 kurs i czym pr\u0119dzej wr\u00f3ci\u0107 do normalno\u015bci. Zmaganie si\u0119 z tym stanowi\u0142o dla mnie w\u0142a\u015bnie sedno ca\u0142ego kursu, bo pi\u0119knie uwidacznia\u0142o niestabilno\u015b\u0107 w\u0142asnego my\u015blenia i sugestywny fa\u0142sz, kt\u00f3ry tak cz\u0119sto si\u0119 w nim pojawia\u0142. Argumenty pojawiaj\u0105ce si\u0119 w g\u0142owie w jednej chwili wydawa\u0142y si\u0119 by\u0107 kompletnie przekonywuj\u0105ce, aby po przetrwaniu kryzysu zmiana perspektywy ujawni\u0142a ich zupe\u0142n\u0105 bezpodstawno\u015b\u0107. Bardzo wyra\u017ana staje si\u0119 wtedy prawda o potrzebie nieuto\u017csamiania si\u0119 z tre\u015bci\u0105 swoich my\u015bli.<br><br> W tych zmaganiach z w\u0142asn\u0105 natur\u0105 idealn\u0105 pomoc\u0105 jest w\u0142a\u015bnie praktyka medytacji, kt\u00f3r\u0105 podejmujemy na kursie. Jednak najpierw Vipassana jawi si\u0119 raczej jako g\u0142\u00f3wna przyczyna udr\u0119ki poniewa\u017c, jako jedyna tre\u015b\u0107 mijaj\u0105cych dni jest zadaniem wyj\u0105tkowo trudnym, wymagaj\u0105cym pok\u0142ad\u00f3w zaanga\u017cowania, a przy tym niesamowicie monotonnym. Dopiero po mini\u0119ciu d\u0142ugiego czasu sp\u0119dzonego na siedzeniu w miejscu i skupianiu si\u0119 na doznaniach zacz\u0119\u0142o si\u0119 dla mnie stawa\u0107 coraz ja\u015bniejszym to, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142o udr\u0119ki bije we mnie samym, a warunki bytu kt\u00f3rych do\u015bwiadczam jedynie oczy\u015bci\u0142y perspektyw\u0119 z codziennych zag\u0142uszaczy b\u00f3lu istnienia.  <br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">3. O\u015brodek<br><br> Przed dalszym zag\u0142\u0119bianiem si\u0119 w subiektywne odczucia spr\u00f3buj\u0119 jeszcze zwi\u0119\u017ale i konkretnie opisa\u0107 konstrukcj\u0119 kursu, aby nic si\u0119 nie pogubi\u0142o i wizja by\u0142a jasna. Polskie Centrum Vipassany znajduje si\u0119 gdzie\u015b w okolicy \u0141odzi w lesie i ju\u017c samo w sobie robi wra\u017cenie. Przede wszystkim jest ono wybudowane od zera w\u0142a\u015bnie w celu medytacji, a wi\u0119c jego konstrukcja jest \u015bci\u015ble dopasowana do wymog\u00f3w kursu. To ewenement na skal\u0119 europejsk\u0105, gdzie wszystkie pozosta\u0142e centra znajduj\u0105 si\u0119 w du\u017co mniejszych budynkach zaadaptowanych. Na pewno z miejsca zaintrygowa\u0142o mnie \u017ar\u00f3d\u0142o finansowania tak du\u017cego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Nie dr\u0105\u017cy\u0142em tego zbyt mocno i pozosta\u0142o mi zaakceptowa\u0107 wersj\u0119 o utrzymywaniu si\u0119 z dobrowolnych datk\u00f3w. Jako \u017ce organizacja Vipassany ma zasi\u0119g globalny i ogrom ludzi jest we\u0144 zaanga\u017cowanych, to by\u0107 mo\u017ce jest to mo\u017cliwe.<br> <br> Centrum jako nowe budownictwo cieszy si\u0119 wysokim standardem. Wszystko jest schludne, dobrze zorganizowane i dzia\u0142a bez zarzutu. Jest te\u017c absolutnie pozbawione wystroju. Na ca\u0142ym obszarze o\u015brodka nie znajdziemy nic poza bia\u0142ymi \u015bcianami i przedmiotami u\u017cytkowymi. Ma to na celu ograniczenie dystrakcji, kt\u00f3re mog\u0142yby nas odci\u0105ga\u0107 od prze\u017cy\u0107 wewn\u0119trznych. <br><br> Od frontu wita nas pierwszy du\u017cy budynek, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 kuchnie, jadalnie oraz kwatery organizator\u00f3w (chyba). Tam wszyscy przybyli na kurs udaj\u0105 si\u0119 w pierwszej kolejno\u015bci. Od razu nast\u0119puje te\u017c rozdzielenie p\u0142ci. M\u0119\u017cczy\u017ani zajmuj\u0105 lew\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 budynku, kobiety id\u0105 na prawo i od tej pory a\u017c do ko\u0144ca kursu pozostajemy rozdzieleni okupuj\u0105c bli\u017aniacze pomieszczenia po przeciwleg\u0142ych stronach centrum. Ma to oczywi\u015bcie s\u0142u\u017cy\u0107 zminimalizowaniu dystrakcji zwi\u0105zanej z atrakcj\u0105 ku p\u0142ci przeciwnej. W pomieszczeniu, kt\u00f3re b\u0119dzie nam p\u00f3\u017aniej s\u0142u\u017cy\u0107 za jadalni\u0119, wita nas opiekun techniczny grupy m\u0119skiej i wyja\u015bnia pokr\u00f3tce, co nas czeka i jakich zasad b\u0119dziemy musieli przestrzega\u0107 w czasie trwania kursu. Najwa\u017cniejsz\u0105 jest z\u0142ote milczenie, kt\u00f3re opisa\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej, a kt\u00f3re oficjalnie zacznie si\u0119 po gongu ko\u0144cz\u0105cym \u00f3w wprowadzenie. Zdajemy nasze telefony kom\u00f3rkowe do depozytu, podpisujemy deklaracje zgody na udzia\u0142 w kursie, dostajemy rozpiski z planem dnia, klucze do pokoj\u00f3w, nast\u0119puje jeszcze kr\u00f3tka sesja pyta\u0144 i odpowiedzi, po czym rozbrzmiewa gong i ju\u017c w zupe\u0142nej ciszy wychodzimy z drugiej strony budynku.<\/p>\n\n\n\n<p>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\"><br> Kierujemy si\u0119 do kwater mieszkalnych, kt\u00f3re ci\u0105gn\u0105 si\u0119 wzd\u0142u\u017c terenu o\u015brodka symetrycznie po obu jego stronach. Po lewej panowie, po prawej panie, a na \u015brodku pas ziemi niczyjej z wielkim gongiem, w kt\u00f3ry co rano o 5 kto\u015b t\u0142ucze na pobudk\u0119. Jeszcze po zewn\u0119trznej stronie kwater, a\u017c do granic terenu o\u015brodka ci\u0105gn\u0105 si\u0119 ma\u0142e le\u015bne zagajniki s\u0142u\u017c\u0105ce za jedyny dost\u0119pny spacerniak. Znajduj\u0119 sw\u00f3j pok\u00f3j, kt\u00f3ry robi na mnie bardzo dobre wra\u017cenie. Przede wszystkim tym, \u017ce mam go na wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 wraz z oddzieln\u0105 \u0142azienk\u0105. Moja w\u0142asna, zupe\u0142nie prywatna przestrze\u0144 od razu nape\u0142nia mnie poczuciem bezpiecze\u0144stwa. Brak tu oczywi\u015bcie jakichkolwiek urozmaice\u0144, ozd\u00f3b i zb\u0119dnych wyg\u00f3d, ale wszystko jest czyste, \u015bwie\u017ce i w bardzo dobrym stanie. Mam \u0142\u00f3\u017cko, szafk\u0119, sedes, umywalk\u0119 i kabin\u0119 prysznicow\u0105. Czego chcie\u0107 wi\u0119cej?<br><br> Kiedy ju\u017c si\u0119 rozpakowa\u0142em i nieco zagnie\u017adzi\u0142em zadzwoni\u0142 gong i wszyscy zacz\u0119li kierowa\u0107 si\u0119 do ostatniego budynku. Szeroki i p\u0142aski wyrasta\u0142 na drugim ko\u0144cu placu, dok\u0142adnie naprzeciw budynku z jadalni\u0105 zamykaj\u0105c w ten spos\u00f3b zgrabn\u0105, prostok\u0105tn\u0105 figur\u0119, na kt\u00f3rej rozplanowany zosta\u0142 ca\u0142y o\u015brodek. Tam znajdowa\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wna sala medytacyjna i kwatery nauczycieli. Sala by\u0142a wyj\u0105tkowo przestronna i wsp\u00f3lna dla obu p\u0142ci, chocia\u017c siedzieli\u015bmy osobno po obu jej stronach. Na przeciwko kursant\u00f3w na podwy\u017cszeniach siedzia\u0142a dw\u00f3jka nauczycieli, po jednym na ka\u017cd\u0105 p\u0142e\u0107, chocia\u017c nauczycielem m\u0119\u017cczyzn r\u00f3wnie\u017c by\u0142a kobieta. Nie mia\u0142o to oczywi\u015bcie wi\u0119kszego znaczenia, zw\u0142aszcza \u017ce i tak, jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, rola takiego nauczyciela ogranicza\u0142a si\u0119 w zasadzie tylko do bycia wzorem niezm\u0105conego spokoju i siedzenia bez ruchu w idealnej pozycji przez wszystkie mo\u017cliwe godziny wyznaczone do medytacji. Owszem mo\u017cliwa by\u0142a rozmowa z nauczycielem w przypadku w\u0105tpliwo\u015bci w zakresie techniki medytacyjnej i ewentualnych kryzys\u00f3w zwi\u0105zanych z uczestnictwem w kursie, ale samemu skorzysta\u0142em z takiej opcji tylko raz w dosy\u0107 dziwnej kwestii (p\u00f3\u017aniej porusz\u0119 ten temat), wi\u0119c wiele o niej powiedzie\u0107 nie jestem w stanie. Najwa\u017cniejsze, \u017ce wygl\u0105da\u0142a profesjonalnie.<br><br> To zebranie pe\u0142ni\u0142o funkcj\u0119 wprowadzaj\u0105c\u0105, wi\u0119c nie trwa\u0142o zbyt d\u0142ugo. Mieli\u015bmy zapozna\u0107 si\u0119 mniej wi\u0119cej z realiami Vipassany, kt\u00f3rej zadecydowali\u015bmy po\u015bwi\u0119ci\u0107 10 dni. Zosta\u0142 nam puszczony nagrany wyk\u0142ad S.N.Goyenki \u2013 za\u0142o\u017cyciela wsp\u00f3\u0142czesnej szko\u0142y Vipassany, starszego Hindusa o przezabawnym akcencie. To jego g\u0142os, wraz z polskim t\u0142umaczeniem,  b\u0119dzie wyja\u015bnia\u0142 ka\u017cdy kolejny krok techniki medytacyjnej oraz prowadzi\u0142 codzienne, wieczorne wyk\u0142ady przybli\u017caj\u0105ce ideologi\u0119 kryj\u0105c\u0105 si\u0119 za Vipassan\u0105 oraz Buddyzmem. Po wys\u0142uchaniu  tego wprowadzenia mogli\u015bmy uda\u0107 si\u0119 ju\u017c na spoczynek.<br><br> Z powrotem w swoim pokoju, przed snem, zapozna\u0142em si\u0119 jeszcze z rozk\u0142adem nadci\u0105gaj\u0105cych dni. Ka\u017cdego przewidziane by\u0142o, je\u015bli dobrze pami\u0119tam, 10 godzin medytacji w trzech sesjach, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi odbywa\u0142y si\u0119 przerwy na posi\u0142ki. Od 6 do 8 medytacja, potem godzina na \u015bniadanie, od 9 do 12 medytacja, dwie godziny na obiad, od 14 do 17 medytacja, godzina przerwy na herbat\u0119 i owoc, o 18 godzina medytacji, godzina wyk\u0142adu i mo\u017cna i\u015b\u0107 spa\u0107. I tak 10 dni. Zapowiada\u0142a si\u0119 \u015bwietna zabawa. To co okaza\u0142o si\u0119 by\u0107 sporym ratunkiem w nadchodz\u0105cym czasie, to fakt, \u017ce w ka\u017cdej medytacyjnej sesji tylko jedna godzina obowi\u0105zywa\u0142a wszystkich do stawienia si\u0119 w g\u0142\u00f3wnej sali. Reszta czasu te\u017c by\u0142a obowi\u0105zkowa, ale dopuszczano mo\u017cliwo\u015b\u0107 medytowania we w\u0142asnym pokoju, gdzie nikt tego nie weryfikowa\u0142, wi\u0119c mo\u017cna by\u0142o robi\u0107 cokolwiek innego (czyli nic).<\/p>\n\n\n\n<p>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">4. Medytacja<br><br> Na pewno nie by\u0142o moim zamiarem, aby od pocz\u0105tku trwania kursu uchyla\u0107 si\u0119 od praktykowania w wyznaczonym czasie. Pierwszego ranka dzielnie wsta\u0142em o \u015bwicie i dziarsko ruszy\u0142em w stworzonym przez reszt\u0119 kursowicz\u00f3w milcz\u0105cym orszaku do sali medytacyjnej. Ka\u017cdy zaj\u0105\u0142 swoje miejsce, zabrzmia\u0142 gong, po czym wgry\u017ali\u015bmy si\u0119 w mi\u0105\u017csz kursu. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bciwa praktyka, chocia\u017c jeszcze nie vipassany, a anapany s\u0142u\u017c\u0105cej do wzmocnienia koncentracji potrzebnej do kolejnych etap\u00f3w. G\u0142os Goyenki poleci\u0142 nam usi\u0105\u015b\u0107 na pod\u0142odze na kl\u0119czkach lub po turecku, ale dopu\u015bci\u0142 wszelkie modyfikacje pozycji siedz\u0105cej, byleby utrzyma\u0107 idealnie prosty kr\u0119gos\u0142up bez opierania i nie zam\u0119czy\u0107 si\u0119 w trakcie medytacji. Wa\u017cniejsza by\u0142a wygoda i komfort od d\u0105\u017cenia do pozycji pe\u0142nego kwiatu lotosu. Mieli\u015bmy dost\u0119p do sk\u0142adu poduch, klock\u00f3w i koc\u00f3w, wi\u0119c bogato si\u0119 w nie wyposa\u017cy\u0142em i usiad\u0142em w siadzie skrzy\u017cnym. Kolejne instrukcje by\u0142y bardzo proste. Mia\u0142em siedzie\u0107 przez godzin\u0119 bez najmniejszego ruchu, o ile nie b\u0119dzie to absolutnie konieczne i skupia\u0107 ca\u0142\u0105 uwag\u0119 na doznaniu powietrza w\u0119druj\u0105cego w obie strony przez dziurki w nosie w procesie oddychania. Jakiekolwiek przyjemne lub nieprzyjemne doznania pojawiaj\u0105ce si\u0119 w trakcie powinny by\u0107 akceptowane bez \u017cadnej oceny. My\u015bli nale\u017ca\u0142o si\u0119 wyzby\u0107, ale bez wk\u0142adania w to nadmiernego wysi\u0142ku i napi\u0119cia. Po prostu w momencie zorientowania si\u0119 o ich obecno\u015bci nale\u017ca\u0142o z powrotem \u015bwiadomie przekierowa\u0107 uwag\u0119 na dziurki w nosie i powietrze w nich si\u0119 poruszaj\u0105ce. I tak za ka\u017cdym razem. Na tym polega\u0142o sedno praktyki anapany \u2013 koncentracja umys\u0142u i akceptacja rzeczywisto\u015bci.<br><br> Bardzo szybko staje si\u0119 to ci\u0119\u017ckie do zniesienia. W pierwszej fazie (i w ka\u017cdej kolejnej) g\u0142ow\u0119 zalewa fala obraz\u00f3w, g\u0142os\u00f3w, scen i wspomnie\u0144, od zupe\u0142nie g\u0142upich i powierzchownych, do skrz\u0119tnie poukrywanych i bolesnych. Pr\u00f3ba zaprzestania my\u015blenia okazuje si\u0119 tak nienaturalna dla niewprawionego umys\u0142u, \u017ce w tak wykreowanej przestrzeni tworzy si\u0119 swoiste podci\u015bnienie, kt\u00f3re wsysa z g\u0142\u0119bin pod\u015bwiadomo\u015bci kolejne pok\u0142ady przechowywanych informacji w najr\u00f3\u017cniejszych kombinacjach. Za ka\u017cdym razem kiedy to si\u0119 stanie, nale\u017cy spokojnie powr\u00f3ci\u0107 uwag\u0105 do dozna\u0144 p\u0142yn\u0105cych z oddychania. Nie jest to mo\u017ce szczeg\u00f3lnie trudne, ale frustruj\u0105co nieefektywne, kiedy po paru kolejnych wdechach zn\u00f3w orientuj\u0119 si\u0119, \u017ce ogl\u0105dam jaki\u015b wewn\u0119trzny, absurdalny seans. I zn\u00f3w powr\u00f3t do oddechu i tak na okr\u0105g\u0142o. Naprawd\u0119 pokazuje to spos\u00f3b dzia\u0142ania umys\u0142u z zaskakuj\u0105cej perspektywy. Na co dzie\u0144 jeste\u015bmy raczej sk\u0142onni s\u0105dzi\u0107, \u017ce posiadamy nad swoj\u0105 psychik\u0105 jak\u0105\u015b kontrol\u0119, a nagle okazuje si\u0119, \u017ce zachowuje si\u0119 ona jak rozwydrzone dziecko, co w oczywisty spos\u00f3b mo\u017ce mie\u0107 na nas nie najlepszy wp\u0142yw. Medytacja nauczy\u0142a mnie podstaw w\u0142a\u015bciwego obchodzenia si\u0119 z wewn\u0119trznymi procesami. Nie chodzi tu w \u017cadnym wypadku o narzucaniu na siebie jakiej\u015b \u017celaznej kontroli, bo im wi\u0119ksz\u0105 presj\u0119 nak\u0142adamy na pojawiaj\u0105ce si\u0119 my\u015bli, z tym wi\u0119kszym impetem wybijaj\u0105 do naszej \u015bwiadomo\u015bci, kiedy tylko na chwil\u0119 opadniemy z si\u0142y. Wszystko opiera\u0142o si\u0119, w mojej interpretacji, raczej na wypracowaniu odpowiedniej relacji mi\u0119dzy \u015bwiadomym, a nie\u015bwiadomym. Wykszta\u0142ceniu wewn\u0119trznego spokoju, akceptacji i dystansu dla rzeczywisto\u015bci w\u0142asnej i \u015bwiata, a przede wszystkim na treningu uwa\u017cno\u015bci, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cemy w og\u00f3le us\u0142ysze\u0107 samych siebie i nasze potrzeby.<\/p>\n\n\n\n<p>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\"> Pow\u00f3d\u017a my\u015bli i pr\u00f3by jej opanowania mog\u0105 by\u0107 na pocz\u0105tku bardzo interesuj\u0105cym spektaklem. W ko\u0144cu w\u0142a\u015bnie po to ludzie zazwyczaj zabieraj\u0105 si\u0119 za medytacj\u0119 i tego oczekuj\u0105. Bardzo szybko jednak ujawnia si\u0119 prawdziwie ci\u0119\u017cki przeciwnik w tym zadaniu \u2013 czas. Zak\u0142adam, \u017ce w okolicach pi\u0105tej-dziesi\u0105tej minuty siedzenia z zamkni\u0119tymi oczami w jednej pozycji i totalnej ciszy u os\u00f3b pocz\u0105tkuj\u0105cych pojawiaj\u0105 si\u0119 pierwsze oznaki znu\u017cenia. Podczas medytacji czasu nie ma jak sprawdzi\u0107, nie ma \u017cadnych punkt\u00f3w odniesienia, tkwi si\u0119 w totalnej pustce, w kt\u00f3rej owe znu\u017cenie p\u0119cznieje w zastraszaj\u0105cym tempie. Bardzo szybko zaczyna si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce min\u0119\u0142o ju\u017c bardzo du\u017co czasu, \u017ce to wr\u0119cz niemo\u017cliwe, aby za\u0142o\u017cona godzina medytacji nie zbli\u017ca\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie do ko\u0144ca, ale nic si\u0119 nie ko\u0144czy. Najprawdopodobniej, kiedy zaczynaj\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 takie my\u015bli, nie min\u0119\u0142a nawet po\u0142owa. Nuda przyt\u0142acza coraz bardziej, a na domiar z\u0142ego do\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 do niej odczucia fizycznego dyskomfortu. Co\u015b zaczyna sw\u0119dzie\u0107, co\u015b zaczyna dr\u0119twie\u0107, bole\u0107, mrowi\u0107. W d\u0142oniach pojawiaj\u0105 si\u0119 dziwne fantomowe odczucia wskazuj\u0105ce na u\u0142o\u017cenie palc\u00f3w w zupe\u0142nie innych pozycjach ni\u017c to si\u0119 pami\u0119ta, co niesamowicie korci do sprawdzenia tego chocia\u017c najl\u017cejszym ich ruchem. Ale nie mo\u017cna tego zrobi\u0107. Nawet najwygodniejsza pozycja po takim czasie w bezruchu staje si\u0119 strasznie przykra, ale dop\u00f3ki nie jest to naprawd\u0119 niepokoj\u0105cy b\u00f3l, czy totalne odr\u0119twienie dop\u00f3ty powinno si\u0119 znale\u017a\u0107 w sobie tyle si\u0142y i akceptacji, aby to wytrzyma\u0107 bez drgni\u0119cia. <br><br> Rozumiem to jako pewn\u0105 metafor\u0119 \u017cycia, gdzie wydarzaj\u0105 si\u0119 najr\u00f3\u017cniejsze rzeczy przyjemne i bolesne. Mamy bardzo ograniczone pole manewru, je\u017celi chodzi o wyb\u00f3r tych do\u015bwiadcze\u0144. Bardzo wa\u017cne wi\u0119c jest, aby w momencie doznawania cierpienia by\u0107 w stanie znale\u017a\u0107 w sobie spok\u00f3j ducha, akceptacj\u0119 i uwa\u017cno\u015b\u0107, kt\u00f3re pozwol\u0105 najpierw na adekwatn\u0105 ocen\u0119 tego, czy mo\u017cemy w og\u00f3le co\u015b z tym zrobi\u0107. Je\u015bli nie, potrzeba si\u0142y, aby to godnie znie\u015b\u0107 w oczekiwaniu na zmian\u0119 okoliczno\u015bci. Je\u015bli tak, to potrzeba zaanga\u017cowania, aby podj\u0105\u0107 odpowiednie kroki i nie zboczy\u0107 z obranej \u015bcie\u017cki, co mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie trudne. Z drugiej strony ten sam spok\u00f3j jest r\u00f3wnie\u017c potrzebny w sytuacjach przyjemnych, aby nie da\u0107 si\u0119 sobie poch\u0142on\u0105\u0107 doznaniom, kt\u00f3re nigdy nie mog\u0105 trwa\u0107 wiecznie. Rozwijaj\u0105ca si\u0119 bezrefleksyjna zale\u017cno\u015b\u0107 od przyjemno\u015bci grozi za\u0142amaniem si\u0119 i utrat\u0105 stabilno\u015bci, kiedy ich zabraknie. Medytacja pozwala do\u015bwiadcza\u0107 tych wyzwa\u0144 w kontrolowanych warunkach, jednocze\u015bnie zapewniaj\u0105c wyj\u0105tkow\u0105 klarowno\u015b\u0107 w perspektywie na w\u0142asne procesy umys\u0142owe, kt\u00f3re wtedy zachodz\u0105. Tym samym ro\u015bnie uwa\u017cno\u015b\u0107 i \u015bwiadomo\u015b\u0107 siebie, kt\u00f3re mo\u017cna wykorzysta\u0107 w innych sytuacjach. <br><br> Nie mniej jest to ci\u0119\u017cki trening i kiedy po przem\u0119czonej godzinie, kt\u00f3ra raczej by\u0142a odczuwana jak pi\u0119\u0107 godzin, w ko\u0144cu s\u0142ycha\u0107 gong i mo\u017cna otworzy\u0107 oczy, \u015bwiat wlewa si\u0119 w nie z niezwyk\u0142\u0105 intensywno\u015bci\u0105, a ka\u017cdy ruch niesie rozkosz niczym masa\u017c. Potem rozbrzmiewa komunikat, \u017ce mamy pi\u0119\u0107 minut na rozruszanie si\u0119 i zacznie si\u0119 kolejna godzina medytacji. Jako \u017ce nie ma ju\u017c obowi\u0105zku uczestniczy\u0107 w niej na g\u0142\u00f3wnej sali, szybciutko, w pop\u0142ochu uciekam do swojego pokoju. Niestety tutaj czas nie leci du\u017co szybciej. W czasie przeznaczonym na medytacj\u0119 na dw\u00f3r wyj\u015b\u0107 nie mog\u0119, wi\u0119c siedz\u0119 na \u0142\u00f3\u017cku i t\u0119po patrz\u0119 si\u0119 w pust\u0105 \u015bcian\u0119 zastanawiaj\u0105c si\u0119, w co ja si\u0119 w\u0142a\u015bciwie wpakowa\u0142em. Jest godzina 9 rano pierwszego dnia dziesi\u0119ciodniowego kursu. Zegar na \u015bcianie robi tik-tak. Na szcz\u0119\u015bcie mam przed sob\u0105 jeszcze porann\u0105 toalet\u0119, kt\u00f3r\u0105 staram si\u0119 delektowa\u0107 bez najmniejszego po\u015bpiechu. Na szafie znajduj\u0119 ulotk\u0119 zwi\u0119\u017ale opisuj\u0105c\u0105 kurs, kt\u00f3r\u0105 czytam od deski do deski po raz pierwszy z wielu, wielu kolejnych. Wyczytuj\u0119 tam, \u017ce Vipassana oznacza \u201ewidzie\u0107 rzeczy takimi, jakimi s\u0105 naprawd\u0119, a nie takimi, jakimi wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107\u201d i poprzez jej praktyk\u0119 mo\u017cemy przenikn\u0105\u0107 \u015bwiat pozor\u00f3w i zrozumie\u0107 prawdziw\u0105 natur\u0119 rzeczywisto\u015bci dzi\u0119ki jej bezpo\u015bredniemu doznaniu w pe\u0142ni uwa\u017cno\u015bci. Ma to by\u0107 panaceum dla wszystkich ludzkich cierpie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">5. Atrakcja<br><br> W ko\u0144cu s\u0142ycha\u0107 gong zwiastuj\u0105cy najwi\u0119ksz\u0105, najbardziej dojmuj\u0105c\u0105 i rozpalaj\u0105c\u0105 zmys\u0142y atrakcj\u0119, kt\u00f3rej regularnie b\u0119d\u0119 wyczekiwa\u0142 w trakcie trwania kursu \u2013 przerw\u0119 na jedzenie. Wychodz\u0119 i do\u0142\u0105czam si\u0119 do cichego pochodu zmierzaj\u0105cego ku jadalni. Wszyscy patrz\u0105 si\u0119 gdzie\u015b w przestrze\u0144 b\u0105d\u017a na w\u0142asne buty, ale te\u017c od czasu do czasu nie\u015bmia\u0142o zerkaj\u0105 na siebie nawzajem, gotowi na natychmiastowe odwr\u00f3cenie wzroku, aby unikn\u0105\u0107 interakcji. W takich warunkach inni uczestnicy kursu staj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tkowo wdzi\u0119cznym obiektem obserwacji i rozmy\u015ble\u0144. Przy niedoborze bod\u017ac\u00f3w wydawa\u0142a mi si\u0119 niesamowicie intryguj\u0105ca kwestia tego, kto jakim mo\u017ce by\u0107 cz\u0142owiekiem i co kogo tutaj przywiod\u0142o. Szybko w swoich domniemaniach zacz\u0105\u0142em zupe\u0142nie na wyrost okre\u015bla\u0107 ich cechy charakteru, wykszta\u0142ca\u0107 sympati\u0119, a nawet nadawa\u0107 indywidualne ksywki. Takie fantomowe relacje by\u0142y jedynym dost\u0119pnym zamiennikiem autentycznych mi\u0119dzyludzkich interakcji i dawa\u0142y przydaj\u0105ce otuchy poczucie wsp\u00f3lnoty, mimo braku jakiejkolwiek wymiany. <br><br> W jadalni panowa\u0142a niesamowita cisza zupe\u0142nie nieprzystaj\u0105ca do ilo\u015bci os\u00f3b, jaka si\u0119 po niej kr\u0119ci\u0142a. Ledwie szuranie, lekkie kroki i brzd\u0119k sztu\u0107c\u00f3w. Wjecha\u0142 bogato zastawiony szwedzki st\u00f3\u0142 i z rado\u015bci\u0105 odkry\u0142em, \u017ce jako\u015b\u0107 posi\u0142k\u00f3w jest naprawd\u0119 wysoka. By\u0142o to dopiero \u015bniadanie, ale ju\u017c wyb\u00f3r da\u0144 by\u0142 bardzo szeroki \u2013 d\u017cemy, pasty do smarowania, owsianki, musli, du\u017co owoc\u00f3w, r\u00f3\u017cne rodzaje pieczywa. Obiad podawany o 12 cechowa\u0142 si\u0119 jeszcze wi\u0119kszym rozmachem, a co najlepsze ka\u017cdego dnia pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne dania. Wszystko w wersjach stuprocentowo wega\u0144skich, ale naje\u015b\u0107 mo\u017cna si\u0119 by\u0142o do syta i zawsze ze smakiem. Nie jestem co prawda pewny s\u0142uszno\u015bci rozk\u0142adu posi\u0142k\u00f3w, kt\u00f3re tak naprawd\u0119 by\u0142y w ci\u0105gu dnia tylko dwa \u2013 \u015bniadanie o 8 i obiad o 12. Pod wiecz\u00f3r by\u0142a jeszcze jedna przerwa w jadalni, ale nie kolacja, a ledwie herbata i owoc. Wystarcza\u0142o to w zupe\u0142no\u015bci, \u017ceby nie k\u0142a\u015b\u0107 si\u0119 g\u0142odnym, ale perspektywa braku kolejnego posi\u0142ku sprawia\u0142a, \u017ce cz\u0119sto nie mog\u0142em oprze\u0107 si\u0119 ob\u017ceraniu na zapas w porze obiadowej. C\u00f3\u017c, w tej szarej, pozbawionej bod\u017ac\u00f3w codzienno\u015bci dobre jedzenie by\u0142o naprawd\u0119 balsamem dla duszy i pragn\u0105\u0142em go ca\u0142ym sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\"> Po jedzeniu dost\u0119pna by\u0142a jeszcze jedna, ostatnia atrakcja \u2013 spacerniak. Niewielki teren mi\u0119dzy ogrodzeniem, a kwaterami mieszkalnymi poro\u015bni\u0119ty przez m\u0142ode drzewa z paroma wij\u0105cymi si\u0119 mi\u0119dzy nimi \u015bcie\u017ckami. Przeszed\u0142em je w ka\u017cdej mo\u017cliwej kombinacji dziesi\u0105tki razy, a ka\u017cdy nowy wpatrzony szczeg\u00f3\u0142 porusza\u0142 mn\u0105 dog\u0142\u0119bnie. Cieszenie si\u0119 natur\u0105 u\u0142atwia\u0142a cudowna pogoda, kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a mi ka\u017cdego dnia kursu \u2013 panowa\u0142a bezchmurna, krystaliczna, g\u0142\u0119boka zima. Ogl\u0105da\u0142em z ka\u017cdej strony pokryte szronem szyszki i patyczki, a tak\u017ce z t\u0119sknot\u0105 wpatrywa\u0142em si\u0119 w pejza\u017c po drugiej stronie ogrodzenia zastanawiaj\u0105c si\u0119, jakie\u017c to rozmaite czynno\u015bci wykonuj\u0105 ludzie w znajduj\u0105cym si\u0119 do\u015b\u0107 daleko domu majacz\u0105cym spomi\u0119dzy drzew. Oczywi\u015bcie mia\u0142em stale \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce to tylko dziesi\u0119\u0107 dni i tak naprawd\u0119 w ka\u017cdym momencie mog\u0119 opu\u015bci\u0107 to miejsce, ale stoj\u0105c przy ogrodzeniu naprawd\u0119 \u0142atwo by\u0142o mi wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce to prawdziwe wi\u0119zienie. Bycie wi\u0119\u017aniem musi by\u0107 przera\u017caj\u0105co smutne.<br><br> Do rzeczywisto\u015bci w ko\u0144cu przywo\u0142ywa\u0142o uderzenie gongu oznajmiaj\u0105ce, \u017ce czas na kolejne godziny medytacji. Po ostatniej p\u00f3\u017anym wieczorem wys\u0142uchiwali\u015bmy jeszcze nagranych wyk\u0142ad\u00f3w Goyenki, kt\u00f3re nakre\u015bla\u0142y histori\u0119 buddyzmu, podstawy i g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia ideologii Vipassany. Zagrzewa\u0142y i motywowa\u0142y do dalszych stara\u0144 na kursie i pomaga\u0142y zrozumie\u0107 procesy zachodz\u0105ce ka\u017cdego dnia w g\u0142owach kursant\u00f3w. Lubi\u0142em te wyk\u0142ady oczywi\u015bcie ju\u017c za sam fakt urozmaicenia, jakie si\u0119 z nimi wi\u0105za\u0142o, ale sam buddyzm r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 przejrzy\u015bcie i dok\u0142adnie wy\u0142o\u017cony, czym by\u0142em bardzo zainteresowany. Czasami styl przem\u00f3wie\u0144 Goyenki troch\u0119 mnie k\u0142u\u0142 swoj\u0105 nad\u0119to\u015bci\u0105 i absolutyzmem wyg\u0142aszanych tez. Z jednej strony przekazywane nauki okre\u015blane by\u0142y jako zupe\u0142nie egalitarne i przyst\u0119pne dla wszystkich wyzna\u0144 i \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w, a z drugiej bardzo mocno \u015bwiadczy\u0142y o w\u0142asnej nieomylno\u015bci w drodze ku o\u015bwieceniu. Zdecydowanie dra\u017cni\u0142 mnie te\u017c wy\u015bwiechtany i zupe\u0142nie niepotrzebny slogan o rzekomej \u201enaukowo\u015bci\u201d tej metody. Ostatecznie by\u0142y to jednak drobnostki nieprzys\u0142aniaj\u0105ce faktycznie interesuj\u0105cych, inspiruj\u0105cych i pomocnych m\u0105dro\u015bci p\u0142yn\u0105cych z wyk\u0142ad\u00f3w.<br><br> Nakre\u015bli\u0142em ju\u017c og\u00f3lny zarys do\u015bwiadczanej rzeczywisto\u015bci na kursie Vipassany. W tym samym rytmie i rozk\u0142adzie trwa\u0142o to przez dziesi\u0119\u0107 dni i nic, poza tre\u015bci\u0105 wyk\u0142ad\u00f3w i naprawd\u0119 drobnymi modyfikacjami techniki, a\u017c do dnia ostatniego si\u0119 nie zmieni\u0142o. Za t\u0105 okrutn\u0105 monotoni\u0105 jednak absolutnie nie sz\u0142a stabilno\u015b\u0107 w\u0142asnej, subiektywnej percepcji tego, co si\u0119 dzia\u0142o. Ca\u0142y czas kursu mog\u0119 dosy\u0107 wyra\u017anie podzieli\u0107 na kolejne kryzysy psychiczne, kt\u00f3rych tam do\u015bwiadcza\u0142em. Ka\u017cdy by\u0142 w swojej naturze odr\u0119bny i pokonanie ka\u017cdego nios\u0142o za sob\u0105 inn\u0105 nauk\u0119, zawsze cenn\u0105 i wykraczaj\u0105c\u0105 zasi\u0119giem daleko poza warunki kursu.<\/p>\n\n\n\n<p>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">6. Frustracja<br><br> Pierwszy kryzys zacz\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c drugiego dnia i by\u0142 r\u00f3wnie\u017c tym najbardziej banalnym w swojej naturze. \u0106wiczenie medytacji okaza\u0142o si\u0119 by\u0107 zaj\u0119ciem przera\u017aliwie nudnym. Siedz\u0105c godzinami z zamkni\u0119tymi oczami nie do\u015bwiadcza\u0142em \u017cadnych mistycznych stan\u00f3w ani ciekawych dozna\u0144, a w perspektywie czeka\u0142o mnie tylko to. By\u0142em rozdra\u017cniony i marudny. Bardzo szybko moja wewn\u0119trzna narracja u\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 w ci\u0105g pseudoracjonalnych za\u017cale\u0144 pod adresem za\u0142o\u017ce\u0144 Vipassany. By\u0142em w zasadzie stuprocentowo przekonany, \u017ce pope\u0142ni\u0142em b\u0142\u0105d tu przyje\u017cd\u017caj\u0105c, \u017ce zmarnowa\u0142em dwa tygodnie cennego czasu, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142bym przeznaczy\u0107 na fajne wakacje, \u017ce nie czeka tu na mnie nic ciekawego i w og\u00f3le ca\u0142a ta medytacja to nie tak powinna wygl\u0105da\u0107. Nie wiem nawet, czy mia\u0142em jak\u0105\u015b wizj\u0119 alternatywy, ale pewnie jawi\u0142o mi si\u0119 to jako zbytnia oczywisto\u015b\u0107, abym jeszcze i o tym mia\u0142 my\u015ble\u0107. Co prawda w tym wewn\u0119trznym narzekactwie nie pojawi\u0142y mi si\u0119 jeszcze pomys\u0142y na przedwczesny powr\u00f3t, ale jestem pewny, \u017ce przygotowywa\u0142em sobie w ten spos\u00f3b grunt pod tak\u0105 decyzj\u0119. <br><br>  Na szcz\u0119\u015bcie nie trwa\u0142o to zbyt d\u0142ugo i chyba jeszcze tego samego dnia wieczorem dotar\u0142a do mnie niesamowita rewelacja \u2013 drugiego dnia absolutnie nie mam podstaw, aby oceni\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 kursu i jego ewentualny wp\u0142yw na mnie! Ten bana\u0142 odczu\u0142em jako dziwne uderzenie gdzie\u015b z ty\u0142u g\u0142owy. Jeszcze przed chwil\u0105 by\u0142em w zasadzie pewny, \u017ce zmarnowa\u0142em sw\u00f3j czas i g\u0142\u0119boko rozgoryczony swoim niewygodnym po\u0142o\u017ceniem, a pewno\u015b\u0107 t\u0105 opiera\u0142em na zupe\u0142nie nieracjonalnych pobudkach. By\u0142o mi po prostu ci\u0119\u017cko i nieprzyjemnie i to wystarczy\u0142o aby wyda\u0107 sw\u00f3j os\u0105d. Co gorsza zupe\u0142nie w ten os\u0105d uwierzy\u0142em byleby tylko znale\u017a\u0107 jak\u0105\u015b podstaw\u0119 do przedterminowej ucieczki, a przecie\u017c wiedzia\u0142em, \u017ce nie jad\u0119 tu na imprez\u0119. <br><br> Bardzo dobitnie u\u015bwiadomi\u0142o mi to zas\u0142yszan\u0105 gdzie\u015b sentencj\u0119 (prawdopodobne, \u017ce na wyk\u0142adach r\u00f3wnie\u017c by\u0142a o tym mowa) nawo\u0142uj\u0105c\u0105 do nieuto\u017csamiania si\u0119 z w\u0142asnymi my\u015blami, kt\u00f3re bardzo cz\u0119sto potrafi\u0105 wyprowadza\u0107 w b\u0142\u0105d na podstawie nie\u015bwiadomych, niskich motywacji.  B\u0119d\u0105c \u015bwiadkiem swojego wewn\u0119trznego dialogu wyra\u017anie dostrzeg\u0142em potrzeb\u0119 wykszta\u0142cenia zdrowego dystansu do przekona\u0144, zw\u0142aszcza je\u017celi s\u0105 one tworzone w z\u0142ym stanie emocjonalnym. My\u015bl\u0119, \u017ce ta prawda stanowi sedno zdrowego podej\u015bcia do w\u0142asnej osoby i \u017cycia og\u00f3lnie. \u0141atwo j\u0105 poj\u0105\u0107 na poziomie intelektualnym, ale potrzeba naprawd\u0119 g\u0142\u0119bokiej uwa\u017cno\u015bci, aby wykorzysta\u0107 j\u0105 w codziennej rzeczywisto\u015bci, kiedy zalewa nas non stop fala rozmaitych dystrakcji. Jestem przekonany, \u017ce trening medytacji mo\u017ce to znacznie u\u0142atwi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">7. Ignorancja<br><br> Trzeci dzie\u0144 min\u0105\u0142 mi ca\u0142kiem sprawnie po tej lekcji pokory. Zmobilizowa\u0142em w sobie dost\u0119pne pok\u0142ady zaanga\u017cowania i z pe\u0142n\u0105 determinacj\u0105 stara\u0142em si\u0119 skupi\u0107 na doznaniach. Jednak ju\u017c wieczorem uderzy\u0142 mnie kolejny, zupe\u0142nie niespodziewany problem. Kiedy siedzia\u0142em pogr\u0105\u017cony w medytacji, wyciszony, osadzony w samym sobie, ciemno\u015b\u0107 pod powiekami stawa\u0142a si\u0119 coraz g\u0142\u0119bsza i jakby otacza\u0142a mnie ca\u0142ego ci\u0119\u017ckim ca\u0142unem, w obszar percepcji nagle sp\u0142yn\u0105\u0142 bardzo konkretny obraz. Najpierw m\u00f3j gazowy piecyk dwufunkcyjny grzej\u0105cy z du\u017c\u0105 intensywno\u015bci\u0105 zimne mieszkanie. Jest ju\u017c bardzo stary, jeszcze po poprzednich w\u0142a\u015bcicielach, g\u0142o\u015bny, cz\u0119sto si\u0119 rozregulowuje i ju\u017c kilka miesi\u0119cy zalega z obowi\u0105zkowym corocznym przegl\u0105dem. Na razie mieszkanie stoi puste, ale ju\u017c jutro wraca do niego moja dziewczyna, kt\u00f3ra by\u0142a na s\u0142u\u017cbowym wyje\u017adzie. Potem przypominaj\u0105 mi si\u0119 zas\u0142yszane opowie\u015bci o zaczadzeniach w zwi\u0105zku z wadliwymi instalacjami grzewczymi i oblewa mnie zimny pot. Nie mog\u0119 uwolni\u0107 si\u0119 od przera\u017caj\u0105cej wizji i reszta medytacji (na szcz\u0119\u015bcie ostatniej w ci\u0105gu dnia) ulega nieodwracalnemu zatraceniu. <br><br>  No trudno. M\u00f3wi\u0119 sobie stanowczo, \u017ce pomy\u015bl\u0119 o tym racjonalnie w pokoju i dystansuj\u0119 si\u0119 na czas wyk\u0142adu, \u017ceby cokolwiek z niego wynie\u015b\u0107. Moja uwaga jest skierowana na zewn\u0105trz, wi\u0119c si\u0119 to udaje, ale ju\u017c le\u017c\u0105c w \u0142\u00f3\u017cku ci\u0119\u017cko mi si\u0119 uwolni\u0107 od l\u0119ku. Z jednej strony staram si\u0119 zracjonalizowa\u0107 zagro\u017cenie, m\u00f3wi\u0105c sobie, \u017ce prawdopodobie\u0144stwo usterki jest na pewno znikome i przecie\u017c nigdy z piecykiem si\u0119 jeszcze nic nie sta\u0142o i to na pewno taka g\u0142upia wkr\u0119tka wywo\u0142ana nienaturalnymi warunkami. Z drugiej strony przecie\u017c wiem, \u017ce czasami takie rzeczy faktycznie si\u0119 wydarzaj\u0105 i nigdy nikt si\u0119 ich nie spodziewa, a skutki s\u0105 fatalne. Argument z g\u0142upi\u0105 wkr\u0119tk\u0105 te\u017c jest bez sensu, bo to mnie w og\u00f3le nie usprawiedliwia, \u017ce w innych warunkach dalej ignorowa\u0142bym fakt powinno\u015bci wykonywania przegl\u0105d\u00f3w instalacji gazowej. Zreszt\u0105 prawda by\u0142a taka, \u017ce ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu zdarza\u0142o mi si\u0119 o tym przypomnie\u0107 tylko zawsze odk\u0142ada\u0142em to na p\u00f3\u017aniej i w efekcie zapomina\u0142em. Tak, mam du\u017cy problem z prokrastynacj\u0105. Przyzna\u0142em te\u017c sam przed sob\u0105, \u017ce moje pr\u00f3by bagatelizowania sprawy wynikaj\u0105 ze zwyczajnego wstydu przed zg\u0142oszeniem si\u0119 do opiekuna grupy z tak\u0105 spraw\u0105. Potraktowa\u0142em to jako zas\u0142u\u017con\u0105 kar\u0119 za zwlekanie i obieca\u0142em sobie, \u017ce kolejnego dnia si\u0119 tym zajm\u0119. Wiedzia\u0142em te\u017c, \u017ce w przeciwnym wypadku nie uda\u0142oby mi si\u0119 ju\u017c znale\u017a\u0107 niezb\u0119dnego spokoju umys\u0142u i medytacja straci\u0142a by sens.<\/p>\n\n\n\n<p>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\"> Rano by\u0142em ju\u017c pogodzony z tym, co trzeba zrobi\u0107, aczkolwiek poczucie wstydu i wyobra\u017cenia moich kuriozalnych t\u0142umacze\u0144 tej sprawy skutecznie uniemo\u017cliwia\u0142y mi wyciszenie. Kiedy tylko pospiesznie zako\u0144czy\u0142em \u015bniadanie, zagryz\u0142em z\u0119by i zwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 do opiekuna grupy z wa\u017cn\u0105 spraw\u0105. Szeptem wy\u0142o\u017cy\u0142em mu ca\u0142\u0105 opowie\u015b\u0107 o moim piecyku gazowym i twardo za\u017c\u0105da\u0142em mo\u017cliwo\u015bci wykonania tego jednego telefonu, aby przekaza\u0107 konieczno\u015b\u0107 zakupienia czujnika czadu. Da\u0142em jasno do zrozumienia, \u017ce bez tego m\u00f3j udzia\u0142 w reszcie kursu zostanie zagro\u017cony. Opiekun s\u0142ucha\u0142 z pewn\u0105 doz\u0105 niedowierzenia wymalowan\u0105 na twarzy (chocia\u017c mog\u0142o mi si\u0119 wydawa\u0107, nawet nie patrzy\u0142 mi w oczy), ale zapewni\u0142 mnie, \u017cebym si\u0119 nie martwi\u0142 i \u017ce na pewno znajdziemy jakie\u015b rozwi\u0105zanie tej sytuacji. Obieca\u0142, \u017ce przedstawi spraw\u0119 nauczycielowi i po obiedzie razem podejmiemy decyzj\u0119. Perspektywa opowiadania o piecyku starszej Niemce, kt\u00f3r\u0105 jak dot\u0105d widzia\u0142em tylko totalnie znieruchomia\u0142\u0105 po par\u0119 godzin w pozycji kwiatu lotosu, nie ul\u017cy\u0142a w poczuciu za\u017cenowania, ale tryby zosta\u0142y ruszone, pojawi\u0142o si\u0119 zadowolenie z podj\u0119tego dzia\u0142ania, a tak\u017ce powr\u00f3ci\u0142 spok\u00f3j. <br><br> Dalej by\u0142o ju\u017c z g\u00f3rki. Kolejna medytacja przebieg\u0142a jak najlepiej i najwi\u0119ksz\u0105 przeszkod\u0105 by\u0142o poczucie ekscytacji pojawiaj\u0105ce si\u0119 wraz ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 osi\u0105gni\u0119cia pog\u0142\u0119bionego stanu, kt\u00f3re z tego stanu natychmiast wybija\u0142o. To pu\u0142apka zach\u0142y\u015bni\u0119cia si\u0119 doznaniem przyjemno\u015bci i samozadowolenia, od kt\u00f3rego trzeba zachowa\u0107 taki sam dystans, jak do dozna\u0144 bolesnych, poniewa\u017c nie one s\u0105 celem samym w sobie. To kolejna bardzo wa\u017cna lekcja rozpo\u015bcieraj\u0105ca si\u0119 na reszt\u0119 \u017cycia. Przyjemno\u015b\u0107 jest nagrod\u0105, kt\u00f3r\u0105 trzeba przyj\u0105\u0107 z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105, ale nie jest sensem \u017cycia i utkni\u0119cie w samozadowoleniu i hedonizmie pr\u0119dko staje si\u0119 wielk\u0105 przeszkod\u0105 na drodze rozwoju. To szcz\u0119\u015bcie jest najwy\u017cszym stanem, ale osi\u0105ga si\u0119 je na drodze spe\u0142nienia poprzez realizacj\u0119 autentycznych warto\u015bci, co absolutnie nie musi i\u015b\u0107 w parze z powierzchownym zadowoleniem zmys\u0142\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n<p>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\"> Po obiedzie stan\u0105\u0142em przed nauczycielk\u0105, opowiedzia\u0142em jeszcze raz o swoich zmartwieniach i dosta\u0142em szybk\u0105 i konkretn\u0105 odpowied\u017a. W celu zminimalizowania mojego kontaktu ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym i wynikaj\u0105cej z tego dystrakcji zaproponowano mi, aby opiekun  grupy zadzwoni\u0142 do mojej osoby pierwszego kontaktu, kt\u00f3r\u0105 zaznaczy\u0142em w formularzu wst\u0119pnym \u2013 mojej mamy, kt\u00f3ra dalej przekaza\u0142aby spraw\u0119 mojej dziewczynie. By\u0142em pod mi\u0142ym wra\u017ceniem tego, \u017ce m\u00f3j dziwny problem zosta\u0142 rozpatrzony z powag\u0105 i dodatkow\u0105 inicjatyw\u0105 uwzgl\u0119dniaj\u0105c\u0105 pozostanie wiernym zasadom izolacji. Tym bardziej, \u017ce dopytywano mnie, czy na pewno nie mam problemu z zaufaniem i powierzeniem takiej kwestii opiekunowi grupy i czu\u0142em, \u017ce by\u0142a to szczera troska. Oczywi\u015bcie si\u0119 zgodzi\u0142em, podzi\u0119kowa\u0142em za pomoc i z koj\u0105cym poczuciem dobrze zaopiekowanego zmartwienia poszed\u0142em przej\u015b\u0107 si\u0119 po spacerniaku.<br><br> W tej przygodzie medytacja odgrywa\u0142a raczej po\u015bredni\u0105 rol\u0119 \u2013 wyciszenie i skupienie po prostu pozwoli\u0142o mi ujrze\u0107 w ca\u0142ej okaza\u0142o\u015bci skal\u0119 moich osobistych zaniedba\u0144 i skutk\u00f3w, jakie mog\u0105 przynie\u015b\u0107. Jednak w\u0142a\u015bnie stworzenie warunk\u00f3w do takich dog\u0142\u0119bnych i dosadnych samoobserwacji r\u00f3wnie\u017c postrzegam jako olbrzymi\u0105 si\u0142\u0119 medytacji. Uwa\u017cno\u015b\u0107 jest moc\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej widzi si\u0119 i rozumie wi\u0119cej ze wszystkiego w otoczeniu i w sobie samym. W tym wypadku dotyczy\u0142a intuicji i w pewnym sensie nawet prekognicji. Czasami w \u017cyciu zdarzaj\u0105 mi si\u0119 dziwne przeb\u0142yski tego, co mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107. Cz\u0119sto s\u0105 to wizje trwaj\u0105ce u\u0142amek sekundy i bardzo \u0142atwo jest mi je zignorowa\u0107 jako b\u0142ahostk\u0119 i co\u015b ca\u0142kowicie nieracjonalnego. To w\u0142a\u015bnie ta ignorancja jest przedmiotem bezpodstawnej racjonalizacji w s\u0142u\u017cbie wygody i daj\u0105cej z\u0142udne rozmycie odpowiedzialno\u015bci bierno\u015bci. W wielu przypadkach moje zaniechanie reakcji okazywa\u0142o si\u0119 doprowadza\u0107 do negatywnych skutk\u00f3w dok\u0142adnie odpowiadaj\u0105cych tre\u015bci intuicyjnych objawie\u0144. Dlatego w tym przejaskrawionym zmartwieniu, kt\u00f3re nawiedzi\u0142o mnie na Vipassanie nie \u015bmia\u0142em nie podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania i ca\u0142y epizod mocno wry\u0142 mi si\u0119 w psychik\u0119, co zdecydowanie uwra\u017cliwi\u0142o mnie na przysz\u0142e sytuacje tego typu. Bardzo wa\u017cna lekcja.<br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">8.  Deprywacja<br><br> Dnia pi\u0105tego, wraz ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 przedzierania si\u0119 przez dok\u0142adnie po\u0142ow\u0119 kursu, wyczerpanie monotoni\u0105 si\u0119gn\u0119\u0142o zenitu. Nie mia\u0142em z\u0142ych my\u015bli, ci\u0105gle p\u0142yn\u0105\u0142em na fali satysfakcji z rozwi\u0105zania piecykowego ambarasu, ale nie mia\u0142em te\u017c absolutnie nic innego, co zaj\u0119\u0142oby mi g\u0142ow\u0119. Nasta\u0142a g\u0142ucha pustka, kt\u00f3ra jednak mia\u0142a ma\u0142o wsp\u00f3lnego ze spokojem umys\u0142u, do kt\u00f3rego d\u0105\u017cy\u0142em podczas medytacji. Panowa\u0142o w niej bowiem okrutne podci\u015bnienie bezlito\u015bnie \u017c\u0105daj\u0105ce jakiejkolwiek nowej tre\u015bci. A jedyne co mia\u0142em to perspektywa sp\u0119dzenia w tym miejscu jeszcze dok\u0142adnie tego samego czasu, kt\u00f3ry ju\u017c tu tkwi\u0142em, a kt\u00f3ry odczuwa\u0142em jako wieczno\u015b\u0107. Samej medytacji mia\u0142em ju\u017c tego dnia szczerze m\u00f3wi\u0105c kompletnie dosy\u0107. Co prawda technika wzbogaci\u0142a si\u0119 w mi\u0119dzyczasie o skanowanie uwag\u0105 kolejnych obszar\u00f3w cia\u0142a w poszukiwaniu dozna\u0144 z nich p\u0142yn\u0105cych (to jest w\u0142a\u015bnie vipassana), ale jedyne co czu\u0142em, to jak mnie nosi od skot\u0142owanej, zdzicza\u0142ej energii.<br><br> Na \u015bniadanie gna\u0142em ze wszystkich si\u0142, na spacerniaku przemarszowa\u0142em dost\u0119pne trasy w ka\u017cdym mo\u017cliwym kierunku i kombinacji, na obiedzie chcia\u0142em naje\u015b\u0107 si\u0119 ile wlezie i zasn\u0105\u0107, ale by\u0142em ju\u017c wyspany ponad wszelk\u0105 miar\u0119, wi\u0119c tylko mnie mdli\u0142o. Najgorszy d\u00f3\u0142 zaliczy\u0142em po urwaniu si\u0119 z po\u0142udniowej medytacji. Mia\u0142em przed sob\u0105 kolejn\u0105 godzin\u0119 nico\u015bci, a nie mog\u0142em wyj\u015b\u0107 na dw\u00f3r, bo teoretycznie trwa\u0142a medytacja i nie czeka\u0142o mnie ju\u017c nic poza kolejn\u0105 wieczorn\u0105 i przerw\u0105 na herbat\u0119. No i tak jeszcze pi\u0119\u0107 dni. My\u015bl\u0119, \u017ce zrozumia\u0142em wtedy troch\u0119, co mo\u017ce czu\u0107 heroinista na g\u0142odzie. Tykanie zegara odbija\u0142o mi si\u0119 po g\u0142owie w zwolnionym tempie, ale bardzo g\u0142o\u015bno. Cisza poza nim zmieni\u0142a si\u0119 w k\u0105\u015bliwy szum. Przeczyta\u0142em ulotk\u0119 o Vipassanie kolejne dwa razy pod rz\u0105d, chocia\u017c tre\u015b\u0107  ju\u017c w zasadzie do mnie nie dociera\u0142a. Po\u015bcieli\u0142em ju\u017c po\u015bcielone \u0142\u00f3\u017cko, wyk\u0105pa\u0142em si\u0119 drugi raz w ci\u0105gu dnia, umy\u0142em czyst\u0105 toalet\u0119. Min\u0119\u0142o 20 minut. Zajrza\u0142em na szczyt szafki i obserwowa\u0142em zalegaj\u0105cy tam kurz. Zanurkowa\u0142em nawet pod \u0142\u00f3\u017cko wiedz\u0105c, \u017ce nic tam nie znajd\u0119. Wyrzuci\u0142em wszystkie ubrania z torby i dok\u0142adnie je przeszuka\u0142em \u0142apczywie zagl\u0105daj\u0105c do ka\u017cdej kieszeni z nadziej\u0105, \u017ce zaskoczy mnie jaka\u015b ciekawa zawarto\u015b\u0107. Ale nic tam nie by\u0142o. Wynicowa\u0142em saszetk\u0119 z \u017calem wyrzucaj\u0105c sobie, \u017ce zostawi\u0142em portfel w depozycie, a przecie\u017c mia\u0142em tam jakie\u015b stare bilety i paragony, kt\u00f3re tak fajnie by\u0142oby teraz zbada\u0107. <br><br>  Kiedy tak ju\u017c popada\u0142em powoli w jaki\u015b beznadziejny stupor, nagle zdarzy\u0142o si\u0119 co\u015b chyba najbli\u017cszego cudowi w moim ca\u0142ym \u017cyciu. Zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce po d\u0142oni chodzi mi \u017c\u00f3\u0142ta biedronka. Oniemia\u0142em z zachwytu, wdzi\u0119czno\u015bci i fascynacji, a po mojej skot\u0142owanej duszy rozla\u0142y si\u0119 pok\u0142ady aksamitnego spokoju. Z szerokim u\u015bmiechem i niemal \u0142zami w oczach pod\u0105\u017ca\u0142em wzrokiem za drobnym \u017cuczkiem o pi\u0119knym ubarwieniu. Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142 w moim pokoju w \u015brodku zimy, kiedy na zewn\u0105trz panowa\u0142a temperatura -20 stopni? Nie mam poj\u0119cia. Nawet wtedy o tym nie my\u015bla\u0142em, po prostu trwa\u0142em w tu i teraz w stopniu wy\u017cszym ni\u017c uda\u0142o mi si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 dotychczas podczas jakiejkolwiek medytacji. Kiedy owad rozpostar\u0142 skrzyde\u0142ka nie protestowa\u0142em. Wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 w powietrze, przemkn\u0105\u0142 mi przed oczami i rozp\u0142yn\u0105\u0142 si\u0119 w powietrzu. Dos\u0142ownie. Kiedy spr\u00f3bowa\u0142em go z powrotem zlokalizowa\u0107 nie uda\u0142o mi si\u0119, a pokoik by\u0142 naprawd\u0119 malutki i praktycznie nie posiada\u0142 zakamark\u00f3w. By\u0142em dosy\u0107 zdziwiony, ale z drugiej strony znajdowa\u0142em si\u0119 w takim stanie umys\u0142u, \u017ce ca\u0142kiem naturalnym wyda\u0142o mi si\u0119, \u017ce biedronka mog\u0142a by\u0107 moim anio\u0142em str\u00f3\u017cem lub manifestacj\u0105 Buddy. Ewentualnie halucynacj\u0105, ale co to za r\u00f3\u017cnica, kiedy efekt jest ten sam. Zadzwoni\u0142 gong. W b\u0142ogim nastroju poszed\u0142em wypi\u0107 herbat\u0119, po czym uda\u0142em si\u0119 na najlepsz\u0105 medytacj\u0119 tego dnia i w ko\u0144cu do \u0142\u00f3\u017cka, gdzie zasn\u0105\u0142em jak dziecko.<br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">9. Arogancja<br><br> Dzie\u0144 sz\u00f3sty przyni\u00f3s\u0142 duchowego spadkobierc\u0119 kryzysu z dnia drugiego, ale w wyj\u0105tkowo perfidnej i ciekawej formie. Mam problem, \u017ceby dok\u0142adnie prze\u015bledzi\u0107 m\u00f3j tok my\u015blowy i zrozumie\u0107 jakie mog\u0142y by\u0107 jego przyczyny, ale prawdopodobnie ze zm\u0119czenia naros\u0142a we mnie kolejna dawka frustracji, za kt\u00f3r\u0105 obwini\u0142em kurs. Zapewne jako\u015b po obiedzie, przechadzaj\u0105c si\u0119 po spacerniaku, zacz\u0105\u0142em kr\u0105\u017cy\u0107 my\u015blami dooko\u0142a swoich zarzut\u00f3w wzgl\u0119dem niekt\u00f3rych aspekt\u00f3w prezentacji ideologii Vipassany na wyk\u0142adach, o kt\u00f3rych wspomina\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej (absolutyzm, bezzasadne powo\u0142ywanie si\u0119 na nauk\u0119). My\u015bl po my\u015bli zaczyna\u0142y wydawa\u0107 mi si\u0119 one coraz gorsze w swojej naturze, nieuczciwe i nastawione na manipulacj\u0119 poprzez \u017cerowanie na ludzkim cierpieniu. Wpad\u0142em w b\u0142\u0119dne ko\u0142o rosn\u0105cego wzburzenia, kt\u00f3re u\u0142atwia\u0142o mi wynajdywanie kolejnych argument\u00f3w pod tez\u0119, co za\u015b znowu zaognia\u0142o z\u0142o\u015b\u0107. Nie trwa\u0142o d\u0142ugo zanim upewni\u0142em si\u0119 w jedynym s\u0142usznym wniosku, \u017ce oto mam do czynienia z sekt\u0105, w pe\u0142nym tego s\u0142owa negatywnym znaczeniu.<br><br> Paranoja ta obra\u0142a ciekawy kierunek rozwoju. W zwi\u0105zku ze swoim odkryciem wcale nie planowa\u0142em jak najszybszego opuszczenia kursu. Stwierdzi\u0142em, \u017ce skoro osi\u0105gn\u0105\u0142em ju\u017c ten poziom bystro\u015bci, \u017ce zdo\u0142a\u0142em przejrze\u0107 ob\u0142ud\u0119 kryj\u0105c\u0105 si\u0119 za pseudoszlachetn\u0105 misj\u0105 Vipassany i jej guru, to jest wr\u0119cz mym obowi\u0105zkiem zosta\u0107 do ko\u0144ca, nie da\u0107 nic po sobie zna\u0107 i zdoby\u0107 dalsze dowody, aby m\u00f3c je potem przedstawi\u0107 opinii publicznej. Poczu\u0142em si\u0119 jak tajny agent na ty\u0142ach wroga. Moja pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107 i narcyzm bardzo szybko pozwoli\u0142y mi rozwin\u0105\u0107 bardzo kompletn\u0105 wizj\u0119 swojej \u015bwietlanej przysz\u0142o\u015bci. Vipassana to w ko\u0144cu bardzo du\u017ca, popularna, \u015bwiatowa organizacja i gdyby dobrze opisa\u0107 w artykule jej niecne strategie i zepsute motywy, to kto wie, mo\u017ce zyska\u0142bym jakie\u015b powszechne zainteresowanie i rozg\u0142os. Na kolejnej medytacji nawet nie pr\u00f3bowa\u0142em pod\u0105\u017ca\u0107 za instrukcjami i wg\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 w natur\u0119 rzeczywisto\u015bci, za to ca\u0142\u0105 godzin\u0119 fantazjowa\u0142em o jakich\u015b wywiadach, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142bym udziela\u0107 w zwi\u0105zku z moimi odkryciami, a nawet, a\u017c wstyd si\u0119 przyzna\u0107, o ewentualnych korzy\u015bciach finansowych z tego wynikaj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n<p>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\"> Trwa\u0142em sobie w takim m\u015bciwym samozadowoleniu a\u017c do wyk\u0142adu ko\u0144cz\u0105cego dzie\u0144. Przysiad\u0142em w k\u0105cie sali z uszami nastawionymi na wychwytywanie kolejnych g\u0142upot i manipulacji, ale zamiast tego dociera\u0142y do mnie tylko m\u0105dro\u015bci, kt\u00f3rych nie mia\u0142em szans zanegowa\u0107. Wi\u0119cej, cz\u0119\u015b\u0107 z tego, co m\u00f3wi\u0142 Goyenka wydawa\u0142a si\u0119 by\u0107 jakby idealnie skierowana w moj\u0105 stron\u0119 i w m\u00f3j stan wyja\u015bniaj\u0105c dok\u0142adnie pod wp\u0142ywem jakich mechanizm\u00f3w si\u0119 znalaz\u0142em, a przy okazji zupe\u0142nie podwa\u017caj\u0105c jakiekolwiek oskar\u017cenia o sekciarstwo, kt\u00f3re zdo\u0142a\u0142em tego dnia wymy\u015bli\u0107. Czu\u0142em, jak si\u0119 topi\u0119 i rozp\u0142ywam pod wp\u0142ywem tych s\u0142\u00f3w. M\u00f3wi\u0142y one o ca\u0142kowitej, osobistej odpowiedzialno\u015bci za w\u0142asne cierpienie i o tym, \u017ce do wyzwolenia si\u0119 z niego r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna doprowadzi\u0107 tylko poprzez w\u0142asn\u0105 prac\u0119. Nie zrobi tego za nas \u017caden nauczyciel, \u017caden guru i \u017caden b\u00f3g. Mog\u0105 oni tylko wskaza\u0107 \u015bcie\u017ck\u0119, ale to, czy ni\u0105 p\u00f3jdziemy i ile krok\u00f3w postawimy zale\u017cy tylko i wy\u0142\u0105cznie od nas. Tak wi\u0119c w Vipassanie nie chodzi o sk\u0142adanie komukolwiek ho\u0142du, czy wznoszenie modlitw w nadziei na ocalenie i \u0142ask\u0119, nie krzewi si\u0119 tu kultu, lecz uczy konkretnej techniki i przekazuje m\u0105dro\u015b\u0107 Buddy, kt\u00f3ra jego samego doprowadzi\u0142a do o\u015bwiecenia. <br><br> Du\u017co te\u017c zosta\u0142o powiedziane na temat przyjmowania negatywnej perspektywy, popadania w z\u0142o\u015b\u0107 i bezpodstawnego oskar\u017cania w odpowiedzi na w\u0142asn\u0105 frustracj\u0119 i brak spe\u0142nienia. Dok\u0142adnie to sta\u0142o si\u0119 moim udzia\u0142em. W przeciwie\u0144stwie do drugiego dnia tym razem jednak nie chodzi\u0142o o szukanie powod\u00f3w do opuszczenia kursu. Wydaje mi si\u0119, \u017ce raczej moja samoocena by\u0142a zagro\u017cona. Min\u0119\u0142a ju\u017c po\u0142owa kursu, a moje post\u0119py w technice by\u0142y dosy\u0107 mierne w odniesieniu do wcze\u015bniejszych oczekiwa\u0144. Od pocz\u0105tku kursu prawie codziennie zmaga\u0142em si\u0119 z w\u0142asnymi s\u0142abo\u015bciami, medytacja niezmiennie mnie m\u0119czy\u0142a i nie dostarcza\u0142a \u017cadnych mistycznych wgl\u0105d\u00f3w. Czu\u0142em si\u0119 ju\u017c troch\u0119 sponiewierany i poturbowany, a przede wszystkim wyczerpany. Wi\u0119c ju\u017c drugi raz naj\u0142atwiejszym sposobem na podbicie w\u0142asnego ego, okaza\u0142o si\u0119 obni\u017cenie warto\u015bci tego, z czym przysz\u0142o mi si\u0119 zmaga\u0107. Wyrafinowanie wymy\u015blonych powod\u00f3w ku temu by\u0142o proporcjonalne do czasu, kt\u00f3ry ju\u017c tu sp\u0119dzi\u0142em. W ko\u0144cu nie mog\u0142em znowu, jak drugiego dnia, stwierdzi\u0107, \u017ce to wszystko jest po prostu g\u0142upie i nie dzia\u0142a, bo co to by o mnie \u015bwiadczy\u0142o, skoro mimo to zosta\u0142em tu a\u017c sze\u015b\u0107 dni. Nie godzi si\u0119 m\u0105dremu traci\u0107 czas na niedzia\u0142aj\u0105c\u0105 i uci\u0105\u017cliw\u0105 g\u0142upot\u0119, wi\u0119c musia\u0142em doszuka\u0107 si\u0119 gorszych i bardziej podst\u0119pnych intencji w przeciwniku. I nagle zamiast ma\u0142o zaanga\u017cowanego uczniaka potykaj\u0105cego si\u0119 o w\u0142asne wady, dostrzeg\u0142em w sobie przenikliwego obserwatora, kt\u00f3ry nie da\u0142 si\u0119 omami\u0107 sekciarskiej retoryce, przejrza\u0142 j\u0105 na wylot, a do tego, dzi\u0119ki w\u0142asnemu po\u015bwi\u0119ceniu i przebieg\u0142o\u015bci, b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 ukaza\u0107 to \u015bwiatu w doskona\u0142ym artykule, kt\u00f3ry niebawem napisze. G\u0142upio.<br><br> Po wyk\u0142adzie by\u0142em totalnie wyko\u0144czony, czu\u0142em, jakby uciek\u0142o ze mnie ca\u0142e powietrze. Nie mia\u0142em ju\u017c \u017cadnych my\u015bli, ale przez to te\u017c czu\u0142em si\u0119 bardzo spokojny. Bez \u017cadnych oczekiwa\u0144 zasn\u0105\u0142em g\u0142\u0119boko zaraz po po\u0142o\u017ceniu si\u0119 do \u0142\u00f3\u017cka.<br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">10. Uwa\u017cno\u015b\u0107<br><br> Dnia si\u00f3dmego czu\u0142em si\u0119 oczyszczony. Poprzedni kryzys tak mocno uderzy\u0142 w fundament moich my\u015bli, \u017ce te, jakby spokornia\u0142e, odsun\u0119\u0142y si\u0119 na dalszy plan i nie zaznacza\u0142y mocno swojej obecno\u015bci. \u015awiadomo\u015b\u0107 mog\u0142a w pe\u0142ni skupi\u0107 si\u0119 na doznaniach p\u0142yn\u0105cych z medytacji, co doprowadzi\u0142o do szczytu moich osi\u0105gni\u0119\u0107 w tej dziedzinie. Szybciej ni\u017c zazwyczaj uda\u0142o mi si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 stan wyciszenia i akceptacji. Spokojnie obserwowa\u0142em oddech i drobne mu\u015bni\u0119cia powietrza na sk\u00f3rze zaraz pod dziurkami od nosa. By\u0142em tu i teraz bez \u017cadnych oczekiwa\u0144 i pragnie\u0144, nie zastanawiaj\u0105c si\u0119, ile ju\u017c min\u0119\u0142o czasu. Ciemno\u015b\u0107 zag\u0119\u015bci\u0142a si\u0119 pod powiekami i stworzy\u0142a odr\u0119bn\u0105, nieokre\u015blon\u0105 i nieograniczon\u0105 przestrze\u0144, w kt\u00f3rej i moje granice zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozmywa\u0107 i traci\u0107 na znaczeniu. Teraz zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119 ku czubkowi mojej g\u0142owy w poszukiwaniu tam dozna\u0144. <br><br> Technika Vipassany polega\u0142a na skanowaniu uwag\u0105 swojego cia\u0142a i docierania swoj\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 do najsubtelniejszych dozna\u0144 \u015bwiadcz\u0105cych o jego istnieniu. W miar\u0119 post\u0119p\u00f3w  w umiej\u0119tno\u015bciach, rozszerza\u0142o si\u0119 pole \u015bwiadomo\u015bci tak, aby obj\u0105\u0107 nim jak najwi\u0119ksz\u0105 powierzchni\u0119 cia\u0142a jednocze\u015bnie. Na jeszcze kolejnym etapie zanurza\u0142o si\u0119 uwag\u0105 w g\u0142\u0105b. W teorii mo\u017cna by\u0142o w ten spos\u00f3b pozna\u0107 swoj\u0105 istot\u0119 na wskro\u015b, dr\u0105\u017cy\u0107 g\u0142\u0119biej i g\u0142\u0119biej a\u017c do fundament\u00f3w istnienia i zn\u00f3w na zewn\u0105trz ku ca\u0142o\u015bci wszech\u015bwiata. By\u0142a to droga do empirycznego zrozumienia natury rzeczywisto\u015bci, odczucia jej w bezpo\u015brednim do\u015bwiadczeniu z naciskiem na najwa\u017cniejsz\u0105 charakterystyk\u0119 \u2013 ci\u0105g\u0142\u0105 zmienno\u015b\u0107. <br><br>  Vipassana to droga ku zrozumieniu i pe\u0142nej akceptacji tego, \u017ce nic nie jest sta\u0142e, wszystko si\u0119 zmienia i nic na to nie mo\u017cna poradzi\u0107. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna pokona\u0107 strach i op\u00f3r przed strat\u0105 i w ko\u0144cu zacz\u0105\u0107 \u017cy\u0107 w prawdziwej wolno\u015bci. S\u0142ysz\u0105c o tym w pierwszej kolejno\u015bci mo\u017cna doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce \u201ewszystko przemija\/ulega zmianie\u201d nie jest jakim\u015b szczeg\u00f3lnie prze\u0142omowym odkryciem, a wr\u0119cz oczywistym bana\u0142em. Istnieje jednak olbrzymia r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zgodzeniem si\u0119 z jakim\u015b twierdzeniem na poziomie intelektualnym, a faktycznym zrozumieniem czego\u015b, co wymaga ju\u017c bezpo\u015bredniego do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re w tym przypadku mo\u017ce da\u0107 w\u0142a\u015bnie medytacja. Wydaje mi si\u0119, \u017ce istnieje wiele prostych, lecz wa\u017cnych prawd o \u017cyciu i cz\u0119sto im s\u0105 one prostsze, tym wa\u017cniejsze, ale jednocze\u015bnie paradoksalnie te\u017c coraz ci\u0119\u017csze do pe\u0142nego, autentycznego zrozumienia i praktycznego prze\u0142o\u017cenia na w\u0142asne \u017cycie.<br><br> Ekstremalnym tego przypadkiem jest kwestia \u015bmierci, kt\u00f3ra czeka ka\u017cdego i w teorii ka\u017cdy doskonale zdaje sobie z tego spraw\u0119, a jednocze\u015bnie nikt nigdy nie jest na ni\u0105 do ko\u0144ca gotowy. Dlatego do\u015bwiadczenia blisko\u015bci \u015bmierci z jednej strony s\u0105 zawsze traumatyzuj\u0105ce, ale z drugiej strony posiadaj\u0105 te\u017c olbrzymi\u0105 moc transformacyjn\u0105, poniewa\u017c wtedy cz\u0142owiek dopiero zaczyna \u201erozumie\u0107\u201d t\u0119 fundamentaln\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 \u017cycia, kt\u00f3re musi przemin\u0105\u0107. Cz\u0119sto dopiero wtedy zaczyna je naprawd\u0119 docenia\u0107. Medytacja prawdopodobnie daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 do\u015bwiadczenia cz\u0119\u015bci takich objawie\u0144 w bardziej kontrolowany spos\u00f3b, bez ryzyka traumy, przy jednoczesnym przygotowaniu si\u0119 na te najci\u0119\u017csze konfrontacje z przemijaniem, kt\u00f3re nikogo nie omin\u0105.<br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\"> Wracaj\u0105c do techniki skanowania cia\u0142a polem uwagi, to standardowo sz\u0142o mi to bardzo kiepsko. Wymaga\u0142o ode mnie wiele skupienia, a zazwyczaj mog\u0142em liczy\u0107 maksymalnie na doznania spontanicznego sw\u0119dzenia r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w na ciele, kt\u00f3rych percepcja nie mia\u0142a nic wsp\u00f3lnego z uwa\u017cno\u015bci\u0105. Po prostu pojawia\u0142 si\u0119 \u015bwi\u0105d i by\u0142a to dystrakcja, a nie kolejny stopie\u0144 do prawdy, ale przynajmniej, je\u015bli \u015bwi\u0105d pojawia\u0142 si\u0119 akurat w obr\u0119bie skanowanego obszaru, mia\u0142em jakikolwiek punkt zahaczenia. Poza tym by\u0142 oczywi\u015bcie b\u00f3l w nogach zwi\u0105zany z siedzeniem w siadzie skrzy\u017cnym przez godzin\u0119 bez ruchu. Goyenka m\u00f3wi\u0142, \u017ceby akceptowa\u0107 te doznania i do\u015bwiadcza\u0107 ich z pe\u0142n\u0105 uwag\u0105, ale i tak nie mog\u0142em si\u0119 pozby\u0107 oczekiwania \u201eczego\u015b wi\u0119cej\u201d. Ale nie by\u0142o nic. Dopiero w\u0142a\u015bnie si\u00f3dmego dnia natrafi\u0142em na dobry trop. By\u0142 on co prawda typowo intelektualny w swojej naturze, ale zdecydowanie pom\u00f3g\u0142 mi w efektywnym pokierowaniu uwagi. <br><br> Podczas tych d\u0142ugich medytacyjnych sesji, jakkolwiek wygodnie bym si\u0119 nie usadowi\u0142 na jakiejkolwiek ilo\u015bci mi\u0119kkich poduch, to i tak regularnie zdarza\u0142y mi si\u0119 odr\u0119twienia w nogach. Ze wzgl\u0119d\u00f3w zdrowotnych nie nale\u017ca\u0142o tego ignorowa\u0107 i czym pr\u0119dzej zmieni\u0107 pozycj\u0119 tak, aby krew mog\u0142a z powrotem dotrze\u0107 do poszkodowanej ko\u0144czyny. Tak wi\u0119c do\u015b\u0107 cz\u0119sto do\u015bwiadcza\u0142em w szczeg\u00f3\u0142ach stopniowej utraty czucia, a potem k\u0142uj\u0105cych igie\u0142ek zwiastuj\u0105cych powr\u00f3t kr\u0105\u017cenia. I nagle dosz\u0142o do mnie, \u017ce jest jaka\u015b fundamentalna r\u00f3\u017cnica w tym, jak nie czuj\u0119 swojej stopy, kiedy ulega ona ca\u0142kowitemu odr\u0119twieniu, a tym, kiedy nie wykrywam w niej \u017cadnych dozna\u0144 podczas skanowania uwag\u0105. Zdr\u0119twia\u0142ej stopy po prostu nie ma, znika ze \u015bwiadomo\u015bci, zmienia si\u0119 w pustk\u0119. W zdrowym stanie jak najbardziej zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego, gdzie si\u0119 znajduje, mimo \u017ce nie odbieram z jej strony \u017cadnych szczeg\u00f3lnych bod\u017ac\u00f3w. Doszed\u0142em do wniosku, \u017ce moje cia\u0142o ci\u0105gle rejestruje mn\u00f3stwo sygna\u0142\u00f3w dochodz\u0105cych ze stopy, chocia\u017cby wynikaj\u0105cych z kr\u0105\u017cenia krwi, kt\u00f3re pobudza w niewielkim stopniu receptory czucia i dlatego wiem, \u017ce ta stopa istnieje. Tyle tylko, \u017ce te sygna\u0142y w postaci sta\u0142ego szumu o niskim nat\u0119\u017ceniu s\u0105 domy\u015blnie zepchni\u0119te do pod\u015bwiadomo\u015bci, bo nie ma potrzeby, aby je ci\u0105gle sobie u\u015bwiadamia\u0107. Istnieje zjawisko w psychologii, kt\u00f3re nazywa si\u0119 \u201ehabituacja\u201d i opisuje mechanizm stopniowego wypierania z pola uwagi monotonnych bod\u017ac\u00f3w, aby te nie zabiera\u0142y niepotrzebnie mocy obliczeniowej. To niezb\u0119dny mechanizm, ale przy okazji odcinaj\u0105cy nas od olbrzymiej masy informacji p\u0142yn\u0105cej ci\u0105gle z ca\u0142ego \u015bwiata i z nas samych, kt\u00f3re nie przekraczaj\u0105 odpowiedniego progu intensywno\u015bci, a mimo to mog\u0105 nie\u015b\u0107 ze sob\u0105 bardzo interesuj\u0105ce lekcje. Z pomoc\u0105 rozwini\u0119tej uwa\u017cno\u015bci mo\u017cemy z powrotem uzyska\u0107 dost\u0119p do tego ukrytego pasma danych.<br><br> Wiedz\u0105c ju\u017c czego szukam skupi\u0142em si\u0119 na swojej d\u0142oni jak nigdy dot\u0105d, staraj\u0105c si\u0119 przenikn\u0105\u0107 przez bariery przyzwyczajenia do jej \u201eodczucia\u201d. I faktycznie uda\u0142o mi si\u0119. Powoli zacz\u0119\u0142o wy\u0142ania\u0107 si\u0119 z niej lekkie mrowienie, by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie krwi przep\u0142ywaj\u0105cej przez kapilary. I by\u0142o to zdecydowanie mrowienie innej natury ni\u017c te towarzysz\u0105ce dr\u0119twieniu. Bardziej subtelne, przyjemniejsze, nios\u0105ce za sob\u0105 jakie\u015b nieuchwytne poczucie istoty. I to uczucie rozszerza\u0142o si\u0119 i pog\u0142\u0119bia\u0142o w miar\u0119 moich post\u0119p\u00f3w dnia si\u00f3dmego. W szczytowym momencie sprawno\u015b\u0107 mojej uwagi by\u0142a wr\u0119cz zaskakuj\u0105ca. Zacz\u0105\u0142em od czubka g\u0142owy i po chwili u\u015bwiadomi\u0142em sobie w nim mrowienie. Pozosta\u0142em tam przez chwil\u0119 i ruszy\u0142em na potylic\u0119, gdzie sta\u0142o si\u0119 to samo. Dalej by\u0142y skronie, policzki, nos, broda, w ko\u0144cu obj\u0105\u0142em uwag\u0105 ca\u0142\u0105 twarz i wsz\u0119dzie w niej wyra\u017anie tli\u0142a si\u0119 ciep\u0142a wibracja proces\u00f3w \u017cyciowych. Przez prawie ca\u0142y czas trwania godzinnej sesji by\u0142em w stanie skanowa\u0107 dowolny obszar mojego cia\u0142a i jak na zawo\u0142anie wy\u0142ania\u0142a si\u0119 z niego wyczuwalna energia. By\u0142em naprawd\u0119 pod wra\u017ceniem, bo by\u0142o to po raz pierwszy w \u017cyciu tak wyra\u017ane i wyj\u0105tkowe doznanie wynikaj\u0105ce z medytacji. Nie wynios\u0142em z tego \u017cadnych g\u0142\u0119bokich, egzystencjalnych lekcji, ale sam fakt potwierdzaj\u0105cego \u201eto dzia\u0142a\u201d uczyni\u0142 ca\u0142o\u015b\u0107 pobytu na kursie du\u017co jaskrawszym. Moja uwaga na ten kr\u00f3tki moment faktycznie wesz\u0142a na wy\u017csze obroty i wykry\u0142a co\u015b, z czego jeszcze nigdy wcze\u015bniej nie zdawa\u0142em sobie sprawy, a co musi mi towarzyszy\u0107 w ka\u017cdej chwili. Dalej zaj\u015b\u0107 mi si\u0119 ju\u017c nie uda\u0142o, w ko\u0144cu straci\u0142em koncentracj\u0119 i w kolejnych sesjach tego dnia dociera\u0142em ju\u017c jedynie do namiastek tego stanu, ale k\u0142ad\u0142em si\u0119 spa\u0107 z uczuciem zdobycia czego\u015b cennego.<br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">11. Niepok\u00f3j<br><br> Po zdobyciu tego osobistego szczytu ju\u017c bardzo szybko z niego zszed\u0142em. Kiedy obudzi\u0142em si\u0119 \u00f3smego dnia, \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce zosta\u0142y tylko dwa dni do ko\u0144ca, uderzy\u0142a we mnie z tak\u0105 si\u0142\u0105, \u017ce nie by\u0142em w stanie ju\u017c medytowa\u0107. Gdy tylko zamyka\u0142em oczy uderza\u0142a we mnie euforia po\u0142\u0105czona z wizjami wszystkich mo\u017cliwych aktywno\u015bci, czekaj\u0105cych na mnie po opuszczeniu mur\u00f3w o\u015brodka. Jakiekolwiek skupienie, czy wyciszenie stawa\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe. Po prostu co chwil\u0119 orientowa\u0142em si\u0119, \u017ce twarz sama mi si\u0119 u\u015bmiecha, a w g\u0142owie przemykaj\u0105 obrazy rozmaitych ludzi, kt\u00f3rym ju\u017c niebawem b\u0119d\u0119 opowiada\u0142 ze szczeg\u00f3\u0142ami o wszystkim, co mnie tu spotka\u0142o. Szybko si\u0119 temu podda\u0142em, podj\u0105\u0142em wewn\u0119trzn\u0105 decyzj\u0119 o zaprzestaniu stara\u0144 i odpuszczeniu. Czu\u0142em, \u017ce minione siedem dni by\u0142o tak obfite w trudne do\u015bwiadczenia, zar\u00f3wno przykre jak i podnosz\u0105ce na duchu, \u017ce jestem absolutnie spe\u0142niony i zadowolony, zw\u0142aszcza \u017ce nawet w technice uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 pewien sukces. Ten zalew pozytywu potraktowa\u0142em jako zas\u0142u\u017con\u0105 nagrod\u0119, kt\u00f3r\u0105 mog\u0119 si\u0119 teraz w spokoju delektowa\u0107.<br><br> Trwa\u0142o to do wieczora, kiedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce moje spe\u0142nienie i optymizm nie s\u0105 jednak a\u017c tak stabilne. Na pocz\u0105tku nie wiedzia\u0142em za bardzo, co si\u0119 dzieje. Min\u0119\u0142a 11 w nocy, a ja przewraca\u0142em si\u0119 w swoim \u0142\u00f3\u017cku z boku na bok nie mog\u0105c doczeka\u0107 si\u0119 przyjemnego rozmi\u0119kczenia zwiastuj\u0105cego nadchodz\u0105cy sen. W og\u00f3le nie czu\u0142em si\u0119 zm\u0119czony, ale nie by\u0142o w tym nic z weso\u0142ej ekscytacji, kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a mi przez reszt\u0119 dnia. D\u0142ugo to trwa\u0142o, par\u0119 razy zrobi\u0142o mi si\u0119 gor\u0105co i duszno, na przemian odkrywa\u0142em i zakrywa\u0142em si\u0119 ko\u0142dr\u0105, wstawa\u0142em, w\u0119drowa\u0142em po pokoju i znowu si\u0119 k\u0142ad\u0142em. Stara\u0142em si\u0119 skupi\u0107 na czym\u015b mi\u0142ym i da\u0107 si\u0119 temu poch\u0142on\u0105\u0107, ale bez przerwy co\u015b mnie wytr\u0105ca\u0142o z r\u00f3wnowagi. W ko\u0144cu porz\u0105dnie si\u0119 tym zaniepokoi\u0142em i zrozumia\u0142em, \u017ce co\u015b musi by\u0107 nie w porz\u0105dku. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<br><\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\"> Dotychczas nie mia\u0142em na tym kursie absolutnie \u017cadnych problem\u00f3w ze snem, wr\u0119cz przeciwnie, spa\u0142em d\u0142ugo, g\u0142\u0119boko i cz\u0119sto. Nagle zrozumia\u0142em, \u017ce wyra\u017anie jestem czym\u015b zestresowany. Kiedy ju\u017c zaakceptowa\u0142em ten stan rzeczy i zacz\u0105\u0142em szuka\u0107 jego powod\u00f3w, szybko doszed\u0142em do tego, \u017ce mierz\u0119 si\u0119 z drug\u0105 stron\u0105 tej samej perspektywy, kt\u00f3ra przez ca\u0142y dzie\u0144 powodowa\u0142a weso\u0142o\u015b\u0107. Pobudzenie pozosta\u0142o, ale zmieni\u0142 si\u0119 jego zwrot. Teraz martwi\u0142em si\u0119 tym, \u017ce kurs si\u0119 ko\u0144czy, a konkretnie ba\u0142em si\u0119 tego, co czeka mnie po powrocie do domu. Jako, \u017ce sta\u0142o to w ewidentnej sprzeczno\u015bci z naturalnym optymizmem, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 mi wcze\u015bniej i zn\u00f3w \u015bwiadczy\u0142o o jakiej\u015b s\u0142abo\u015bci mojego charakteru, to poddawa\u0142em to ci\u0105g\u0142emu wyparciu i nie dopuszcza\u0142em do siebie \u015bwiadomo\u015bci moich zmartwie\u0144. Tylko pogarsza\u0142o to moje samopoczucie i uniemo\u017cliwia\u0142o za\u015bni\u0119cie, bo ci\u0105gle krzesa\u0142em w sobie du\u017co energii i przyk\u0142ada\u0142em si\u0142\u0119 do tego, aby wypycha\u0107 niechciane tre\u015bci z pola uwagi.<br><br> W ko\u0144cu przyzna\u0142em przed sob\u0105, \u017ce tak, martwi\u0119 si\u0119 czekaj\u0105cymi mnie obowi\u0105zkami i wyzwaniami codziennej rzeczywisto\u015bci, swoj\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105, kierunkiem rozwoju osobistego, tym \u017ce b\u0119d\u0119 musia\u0142 znale\u017a\u0107 dla siebie prac\u0119 i by\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie to dla mnie jakim\u015b problemem i tak dalej i tak dalej. Ju\u017c samo sformu\u0142owanie tego przed sob\u0105 przynios\u0142o pewn\u0105 ulg\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z odpuszczenia, zaprzestania walki z samym sob\u0105. Wszystko swobodnie wyp\u0142yn\u0119\u0142o na wierzch i cz\u0119\u015b\u0107 napi\u0119cia zwi\u0105zanego z trzymaniem tego w g\u0142\u0119bi automatycznie si\u0119 rozpu\u015bci\u0142a. Oczywi\u015bcie zosta\u0142y powody do zmartwie\u0144, ale z tej pozycji du\u017co \u0142atwiej by\u0142o mi przyj\u0105\u0107 postaw\u0119 wewn\u0119trznej zgody na nie. W ko\u0144cu to zupe\u0142nie normalne odczuwa\u0107 niepewno\u015b\u0107 wzgl\u0119dem \u017cycia, tym bardziej po dziesi\u0119ciodniowym odci\u0119ciu si\u0119 od niego i w perspektywie gwa\u0142townego powrotu do wszystkich pozostawionych od\u0142ogiem spraw. Ostateczne uspokojenie przysz\u0142o wraz z konstatacj\u0105, \u017ce w obecnej chwili nie mog\u0119 w \u017caden spos\u00f3b zaj\u0105\u0107 si\u0119 tymi sprawami, \u017ce od\u0142o\u017cy\u0142em je \u015bwiadomie i w konkretnym celu i \u017ce nic z tego, co na mnie czeka nie znajduje si\u0119 w krytycznym stanie. Obieca\u0142em sobie, \u017ce zajm\u0119 si\u0119 tym najlepiej jak potrafi\u0119, kiedy tylko b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 i przy okazji da\u0142em sobie te\u017c prawo do poniesienia pora\u017cki, bo i to jest normalne. Wisienk\u0105 na torcie zosta\u0142a wizja rodziny, dziewczyny, przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych, u kt\u00f3rych mog\u0119 liczy\u0107 na blisko\u015b\u0107, wsparcie i zrozumienie we wszystkich sytuacjach. Nie wiedz\u0105c kiedy, zasn\u0105\u0142em spokojnie.<br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">12. Trans <br><br> Po tej przeprawie przez kolejny zakr\u0119t w\u0142asnej psychiki dnia dziewi\u0105tego czu\u0142em si\u0119 jeszcze bardziej spe\u0142niony, jeszcze bli\u017cszy powrotu do \u017cycia i jeszcze mniej zdolny do praktyki Vipassany. Jedynym wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym si\u0119 w tym dniu epizodem by\u0142a sesja medytacyjna, podczas kt\u00f3rej postanowi\u0142em z premedytacj\u0105 nie pod\u0105\u017ca\u0107 za uczon\u0105 nas technik\u0105, a spr\u00f3bowa\u0107 troch\u0119 innego rodzaju medytacji. Vipassana by\u0142a w swojej naturze surowym, pozbawionym ozdobnik\u00f3w treningiem uwa\u017cno\u015bci wymagaj\u0105cym jak najwi\u0119kszego skupienia, do kt\u00f3rego nie czu\u0142em si\u0119 ju\u017c zdolny. Goyenka na pocz\u0105tku kursu wielokrotnie t\u0142umaczy\u0142, \u017ceby przestrzega\u0107 jego instrukcji i nie miesza\u0107, przynajmniej na czas kursu, techniki Vipassany z innymi, pochodz\u0105cymi z innych szk\u00f3\u0142 medytacji, nawet je\u017celi uwa\u017ca si\u0119 je za korzystne. Chodzi\u0142o o czysto\u015b\u0107 do\u015bwiadczenia i nauk\u0119 faktycznie tego, czego Goyenka chcia\u0142 nauczy\u0107. Jednak, jako \u017ce czu\u0142em, \u017ce wynios\u0142em z tego jednego kursu ju\u017c tyle, ile by\u0142em na ten czas w stanie wynie\u015b\u0107, dla urozmaicenia tego przedostatniego dnia mog\u0119 spr\u00f3bowa\u0107 innej techniki i wprowadzi\u0107 si\u0119 w trans. By\u0142em bardzo ciekawy por\u00f3wnania dozna\u0144. Trans ma olbrzymi\u0105 tradycj\u0119 w przer\u00f3\u017cnych systemach mistycznych i techniki jego wywo\u0142ywania cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c s\u0105 okre\u015blane mianem medytacji. W najprostszym uj\u0119ciu do wej\u015bcia w stan transu potrzeba powtarzalnej czynno\u015bci, kt\u00f3ra wykonywana przez pewien czas stopniowo wype\u0142nia coraz szersze pok\u0142ady \u015bwiadomo\u015bci, prowadz\u0105c do odrealnienia perspektywy i najr\u00f3\u017cniejszych ciekawych efekt\u00f3w. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w takich powtarzalnych czynno\u015bci s\u0105 mantry \u2013 charakterystyczne szczeg\u00f3lnie dla hinduizmu i jego pochodnych zdania zawieraj\u0105ce konkretne intencje przeznaczone do wielokrotnego powtarzania. Podobny mechanizm cechuje te\u017c katolickie odmawianie r\u00f3\u017ca\u0144ca, czy rytmiczne uderzanie w b\u0119ben przez india\u0144skich szaman\u00f3w. Ja postanowi\u0142em pozosta\u0107 przy swoim oddechu i po prostu powtarza\u0107 w my\u015blach synchroniczne \u201ewdech \u2013 wydech\u201d. <br><br> Efekty przysz\u0142y nadspodziewanie szybko  i by\u0142y zupe\u0142nie odmienne od dotychczasowej praktyki uwa\u017cno\u015bci. Dwa stale wybrzmiewaj\u0105ce s\u0142owa  jakby wype\u0142ni\u0142y sob\u0105 ca\u0142\u0105 dost\u0119pn\u0105 mentaln\u0105 przestrze\u0144, percepcja uleg\u0142a zaw\u0119\u017ceniu, \u015bwiadomo\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozp\u0142ywa\u0107 w szumie. Z zaskoczeniem zorientowa\u0142em si\u0119, \u017ce ci\u0119\u017cko mi nawet na bie\u017c\u0105co \u015bledzi\u0107, co si\u0119 ze mn\u0105 dzieje. Umys\u0142 wyra\u017anie poddawa\u0142 si\u0119 sile grawitacji powtarzanej mantry i wpada\u0142 w ni\u0105 coraz mocniej. W pewnym momencie a\u017c si\u0119 troch\u0119 wystraszy\u0142em i otworzy\u0142em oczy przerywaj\u0105c nakr\u0119caj\u0105cy si\u0119 trans. By\u0142em pod du\u017cym wra\u017ceniem, ale te\u017c nie czu\u0142em, aby to by\u0142 odpowiedni moment na dalsz\u0105 eksploracj\u0119 tej techniki. Zw\u0142aszcza, \u017ce zrobi\u0142em to bez \u017cadnej wiedzy, ani konkretnego zamiaru, wi\u0119c jakiekolwiek do\u015bwiadczenie by mnie nie czeka\u0142o i tak trudno by\u0142oby mi je zrozumie\u0107 i osadzi\u0107 w odpowiednim kontek\u015bcie. Mo\u017cliwe jednak, \u017ce przy odpowiedniej intencji i mantrze efekt takiej zmiany \u015bwiadomo\u015bci m\u00f3g\u0142by by\u0107 pot\u0119\u017cny i potencjalnie bardzo transformacyjny. Por\u00f3wnuj\u0105c ten pocz\u0105tek transu z uwa\u017cno\u015bciow\u0105 praktyk\u0105 Vipassany mog\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce Vipassana s\u0142u\u017cy\u0142a mo\u017cliwie du\u017cemu powi\u0119kszeniu mentalnej przestrzeni i wyostrzeniu \u015bwiadomo\u015bci niczym neutralnej \u201emocy\u201d, kt\u00f3r\u0105 potem mo\u017cemy wykorzysta\u0107 w dowolny spos\u00f3b pod\u0142ug naszej woli. Trans z kolei wype\u0142nia mentaln\u0105 przestrze\u0144 i skupia \u015bwiadomo\u015b\u0107 na tym, co trans wywo\u0142uje, zwi\u0119kszaj\u0105c \u201emoc\u201d intencji np. mantry i czyni\u0105c nas bardziej podatnymi na jej sugesti\u0119. Tak mi si\u0119 na ten moment wydaje. <br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">13. Paplanko<br><br> Nareszcie nadszed\u0142 dziesi\u0105ty, ostatni dzie\u0144 kursu Vipassany! Wstaj\u0119 w pe\u0142nej ekscytacji poniewa\u017c ju\u017c po pierwszej sesji porannej medytacji, zaraz przed \u015bniadaniem ma nast\u0105pi\u0107 oficjalny koniec z\u0142otego milczenia. Ju\u017c za chwil\u0119 b\u0119dzie mo\u017cna znowu poczu\u0107 si\u0119 cz\u0142owiekiem, wyrazi\u0107 si\u0119 w s\u0142owach, przekaza\u0107 energi\u0119 drugiej osobie i samemu j\u0105 otrzyma\u0107. Po 9 dniach ciszy wydaje si\u0119 to by\u0107 niesamowitym skarbem. Kiedy wszyscy zbieraj\u0105 si\u0119 w sali wydaje mi si\u0119, \u017ce radosna energia wype\u0142nia ca\u0142\u0105 dost\u0119pn\u0105 przestrze\u0144 i wyobra\u017cam sobie, \u017ce nikt nie b\u0119dzie w stanie powa\u017cnie medytowa\u0107 w tej ostatniej godzinie. Samemu po prostu czekam z zamkni\u0119tymi oczami, cz\u0119sto moszcz\u0105c si\u0119 jak najwygodniej w swoich poduchach i drapi\u0105c si\u0119 od razu, gdzie tylko mnie zasw\u0119dzi. U\u015bmiech nie schodzi\u0142 mi z twarzy nawet na moment. Dotrwa\u0142em tak do uderzenia gongu, puszczony z ta\u015bmy Goyenka uroczy\u015bcie nam pogratulowa\u0142 wytrwa\u0142o\u015bci w naszych staraniach i oficjalnie wyda\u0142 przyzwolenie na rozmowy. Przez sal\u0119 przebieg\u0142 cichy szmer ekscytacji i wszyscy, zrazu nie\u015bmia\u0142o, zacz\u0119li si\u0119 powoli podnosi\u0107 i zmierza\u0107 ku wyj\u015bciu. <br><br> Samemu raczej nie\u015bpieszno mi by\u0142o do rzucania si\u0119 w wir rozmowy. Na pocz\u0105tku, mimo tego, jak bardzo czeka\u0142em na ten dzie\u0144, czu\u0142em wr\u0119cz op\u00f3r i nienaturalno\u015b\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej wszyscy oczekuj\u0105 nag\u0142ego zbli\u017cenia. Na szcz\u0119\u015bci starczy\u0142o mi dystansu, aby szybko uzna\u0107 to za najnormalniejszy dyskomfort wynikaj\u0105cy z nag\u0142ej zmiany warunk\u00f3w i nie przywi\u0105zywa\u0107 si\u0119 do niego. Postanowi\u0142em, \u017ce najspokojniej jak mog\u0119, z u\u015bmiechem na twarzy udam si\u0119 do jadalni i jak poczuj\u0119 naturaln\u0105 ochot\u0119 to porozmawiam, a jak nie, to nie i najwy\u017cej pozostan\u0119 otwarty na czyje\u015b zaczepki. Jednak, kiedy tu\u017c za wej\u015bciem do sali medytacyjnej us\u0142ysza\u0142em pierwsze rozgrzewkowe pogaduszki w stylu \u201eno i jak tam panowie?\u201d poczu\u0142em niesamowity magnetyzm i pragnienie, tak jakby na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki pojawi\u0142a mi si\u0119 szklanka wody po wielogodzinnej w\u0119dr\u00f3wce w upale. Ju\u017c tylko jaka\u015b nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 i niezr\u0119czno\u015b\u0107 powstrzyma\u0142a mnie od tak szybkiego ujawnienia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">  Kiedy doszed\u0142em do jadalni by\u0142o tam ju\u017c ca\u0142kiem gwarno, zosta\u0142o te\u017c zdj\u0119te przepierzenie mi\u0119dzy m\u0119sk\u0105 i damsk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105, wi\u0119c \u0142\u0105cznie da\u0142o to efekt przebywania w zupe\u0142nie nowej przestrzeni, tak r\u00f3\u017cni\u0105cej si\u0119 od cichej, ponurej sto\u0142\u00f3wki, gdzie codziennie si\u0119 posila\u0142em. Rozbawi\u0142o mnie, kiedy z dolatuj\u0105cych do mnie strz\u0119p\u00f3w tych pierwszych rozm\u00f3w ju\u017c na tym etapie wychwytywa\u0142em nazwy przer\u00f3\u017cnych substancji psychodelicznych wraz z opisami dzia\u0142a\u0144 i por\u00f3wnaniami do do\u015bwiadcze\u0144 z kursu. O czym innym mog\u0105 w ko\u0144cu rozmawia\u0107 m\u0142odzi ludzie po 10 dniach medytacji. Ten tak uniwersalny w alternatywnych, zainteresowanych duchowo\u015bci\u0105 kr\u0119gach temat i mi nie jest obcy, wi\u0119c stan\u0105\u0142em sobie przy pierwszej takiej grupce i wyczekawszy w\u0142a\u015bciwego momentu dorzuci\u0142em swoje trzy grosze po raz pierwszy od dawna wydaj\u0105c jakikolwiek d\u017awi\u0119k skierowany ku innej istocie ludzkiej.  Tama run\u0119\u0142a i zacz\u0119\u0142a si\u0119 s\u0142odka paplanina. Nie chodzi\u0142o o tre\u015b\u0107, nie liczy\u0142em na jakie\u015b konkretne, ciekawe i przydatne informacje, a po prostu upaja\u0142em si\u0119 aktem tej energetycznej wymiany za po\u015brednictwem potoku s\u0142\u00f3w. Czu\u0142em, \u017ce \u017cyj\u0119. <br><br> Kiedy ju\u017c troch\u0119 si\u0119 wy\u017cy\u0142em i zm\u0119czy\u0142em poszed\u0142em na\u0142o\u017cy\u0107 sobie \u015bniadania i ju\u017c bez opor\u00f3w przysiad\u0142em si\u0119 do kolejnej, pierwszej lepszej grupki os\u00f3b. Tym razem byli to jacy\u015b obcokrajowcy (a obcokrajowc\u00f3w na kursie by\u0142o naprawd\u0119 du\u017co z najr\u00f3\u017cniejszych zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata), wi\u0119c rozmowa pop\u0142yn\u0119\u0142a w kierunku podr\u00f3\u017cowania i wszelkich przyg\u00f3d w obcych krajach. I zn\u00f3w temat rzeka i gadanie, gadanie, gadanie. Ledwo da\u0142em rad\u0119 doko\u0144czy\u0107 \u015bniadanie. Nast\u0119pna kr\u00f3tka przerwa na oddech, kubek herbaty i wypatrywanie kolejnych okazji do spo\u0142ecznych wzmocnie\u0144. By\u0142a jedna osoba, kt\u00f3ra zwraca\u0142a moj\u0105 uwag\u0119 na kursie troch\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c inni. Tak jak wspomina\u0142em wcze\u015bniej, niema obserwacja uczestnik\u00f3w wraz z wyobra\u017caniem sobie, jakimi lud\u017ami mog\u0105 by\u0107, a nawet z nadawaniem im ksywek, w warunkach izolacji by\u0142a jedn\u0105 z niewielu dost\u0119pnych \u201erozrywek\u201d.<br><br> Jeden ch\u0142opak medytuj\u0105cy nieopodal mnie sprawia\u0142 szczeg\u00f3lnie mi\u0142e wra\u017cenie, dobrze mu z oczu patrzy\u0142o, rysy twarzy wzbudza\u0142y zaufanie i mia\u0142em poczucie, \u017ce to musi by\u0107 interesuj\u0105ca osoba. Dosta\u0142 ode mnie ksyw\u0119 \u201espoko ziomek\u201d i dosy\u0107 cz\u0119sto wchodzi\u0142em z nim w wyobra\u017cone interakcje na zasadzie mentalnych \u201esiemanko\u201d, \u201ejak tam ziomeczku?\u201d, \u201esmacznego ziomek\u201d, \u201eco\u015b niemrawo dzisiaj wygl\u0105dasz ziomeczku, u mnie te\u017c dosy\u0107 ci\u0119\u017cko\u201d i tak dalej. Szybko te\u017c postanowi\u0142em sobie, \u017ce kiedy kurs si\u0119 zako\u0144czy, niezw\u0142ocznie zagadam ziomeczka. Wypatrzy\u0142em go rozmawiaj\u0105cego z jakim\u015b d\u0142ugow\u0142osym kolesiem i do\u0142\u0105czy\u0142em si\u0119 do rozmowy. Przeczucie mnie nie zawiod\u0142o i wynik\u0142a z tego zdecydowanie najbardziej zaanga\u017cowana osobi\u015bcie rozmowa wraz z poczuciem bli\u017cszego kontaktu, zamiast tylko powierzchownej paplaniny. Wgry\u017ali\u015bmy si\u0119 ju\u017c bezpo\u015brednio w temat do\u015bwiadcze\u0144 z Vipassany. Mog\u0142em po raz pierwszy opowiedzie\u0107 o swoich kryzysach i trudno\u015bciach oraz pos\u0142ucha\u0107 o czyich\u015b. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce du\u017co do\u015bwiadcze\u0144 mieli\u015bmy podobnych i salwy porozumiewawczego \u015bmiechu wywo\u0142ywa\u0142y znajome opisy zmaga\u0144 z codzienno\u015bci\u0105 kwitowane euforycznymi \u201eo stary, ja te\u017c tak mia\u0142em!\u201d. W ko\u0144cu wir zwierze\u0144 przerwa\u0142 gong i udali\u015bmy si\u0119 do sali medytacyjnej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">14. Kupa \u015bmiechu<br><br> Tego dnia medytacja ju\u017c nie wygl\u0105da\u0142a tak samo, zreszt\u0105 nie mia\u0142o by to raczej sensu, bo umys\u0142y uczestnik\u00f3w zosta\u0142y ju\u017c zalane tre\u015bci\u0105, kt\u00f3rej nie spos\u00f3b by\u0142oby si\u0119 pozby\u0107. Po pierwsze zosta\u0142o ju\u017c tylko po godzinie medytacji mi\u0119dzy posi\u0142kami, a ca\u0142a reszta czasu mog\u0142a by\u0107 przeznaczona na swobodne kontakty towarzyskie. Po drugie nie praktykowali\u015bmy ju\u017c Vipassany. Z okazji zako\u0144czenia kursu i podnios\u0142ych nastroj\u00f3w, dla urozmaicenia i wykorzystania pozytywnej energii, zosta\u0142a nam przedstawiona forma medytacji z intencj\u0105.<br><br> Z tego co pami\u0119tam, polega\u0142o to na wzbudzaniu w sobie mi\u0142o\u015bci do \u015bwiata poprzez wizualizacj\u0119 \u2013 wyobra\u017canie jej w sobie jako jakiej\u015b namacalnej energii, po czym wysy\u0142ania tej mi\u0142o\u015bci w \u015bwiat za pomoc\u0105 jakich\u015b gest\u00f3w i s\u0142\u00f3w. Cel by\u0142 szczytny \u2013 \u017cyczyli\u015bmy w ten spos\u00f3b uwolnienia si\u0119 od cierpienia ka\u017cdej \u017cywej istocie we wszech\u015bwiecie, jednak ze strony praktykuj\u0105cych, w tym mnie, pojawi\u0142y si\u0119 pewne niespodziewane zak\u0142\u00f3cenia podnios\u0142ego nastroju. Ci\u0119\u017cko ju\u017c by\u0142o w og\u00f3le odnale\u017a\u0107 si\u0119 i zaakceptowa\u0107 z powrotem nag\u0142\u0105 cisz\u0119, kt\u00f3ra zapad\u0142a, gdy wszyscy usiedli. Teraz wydawa\u0142a si\u0119 skrajnie nienaturalna i mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce wyra\u017anie czuj\u0119, jak wszyscy gryz\u0105 si\u0119 usilnie w j\u0119zyk powstrzymuj\u0105c nieodpart\u0105 ch\u0119\u0107, aby jeszcze co\u015b dopowiedzie\u0107, rzuci\u0107 jakim\u015b \u017cartem, czy chocia\u017c wymieni\u0107 porozumiewawcze spojrzenia.<br><br> Potem z ta\u015bmy odezwa\u0142 si\u0119 Goyenka i teraz jego niski g\u0142os ze strasznie mocnym, dziwacznym hinduskim akcentem, kt\u00f3ry z wielk\u0105 ekspresj\u0105 i patosem opowiada\u0142 o wielkiej mi\u0142o\u015bci, wyda\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie absurdalny. Nast\u0105pi\u0142a chwila ciszy na zebranie w sobie skupienia, po czym Goyenka zacz\u0105\u0142 intonowa\u0107 jak\u0105\u015b mantr\u0119, kt\u00f3rej centralnym punktem by\u0142o d\u0142ugie, przeci\u0105g\u0142e wycie angielskiego s\u0142owa \u201elove\u201d nienaturalnie obni\u017conym, fa\u0142szuj\u0105cym g\u0142osem. I powtarza\u0142o si\u0119 to raz za razem i naprawd\u0119 to jedno s\u0142owo by\u0142o przeci\u0105gane przez przynajmniej siedem sekund. Skutecznie uniemo\u017cliwia\u0142o to jakiekolwiek wczucie si\u0119, ale lawina absurdu na dobre zacz\u0119\u0142a rusza\u0107, kiedy us\u0142ysza\u0142em gdzie\u015b z ty\u0142u pierwsze parskni\u0119cie \u015bmiechem. Potem drugie, w ko\u0144cu te\u017c parskn\u0105\u0142em. Nast\u0119pnie znowu nadesz\u0142o \u201eLLLOoooOOoOoOOoVe!!!\u201d i zaraz rozleg\u0142y si\u0119 t\u0142umione \u015bmiechy z paru miejsc naraz. Jest taka zasada, \u017ce im bardziej nie wypada si\u0119 \u015bmia\u0107 i ten \u015bmiech pr\u00f3buje si\u0119 powstrzyma\u0107, tym mocniej przebija si\u0119 on na zewn\u0105trz wprost przez zaci\u015bni\u0119te z\u0119by i napi\u0119ty brzuch brzmi\u0105c troch\u0119, jakby si\u0119 kto\u015b dusi\u0142, co samo w sobie te\u017c jest \u015bmieszne i dalej nakr\u0119ca t\u0119 spiral\u0119. Powstaje tak zwana \u201eg\u0142upawka\u201d. <br><br> Za kt\u00f3rym\u015b kolejnym powt\u00f3rzeniem mantry z mocno zaci\u015bni\u0119tych oczu ciek\u0142y mi ju\u017c \u0142zy, a salwy \u015bmiechu pr\u00f3bowa\u0142em t\u0142umi\u0107 gryz\u0105c si\u0119 w rami\u0119. Za ka\u017cdym razem, kiedy udawa\u0142o mi si\u0119 to troch\u0119 opanowa\u0107, wystarczy\u0142o jedno zduszone parskni\u0119cie innej osoby, \u017ceby ruszy\u0142a reakcja \u0142a\u0144cuchowa. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o kolejnej odzie do mi\u0142o\u015bci Goyenki. Pociesza\u0142em si\u0119 tym, \u017ce to przecie\u017c emanacja pozytywnych emocji i nikt nie powinien si\u0119 na nas z\u0142o\u015bci\u0107, ale gdy odwa\u017cy\u0142em si\u0119 zerkn\u0105\u0107 na nauczycielk\u0119, czo\u0142o mia\u0142a zmarszczone. W ko\u0144cu dw\u00f3jka najwi\u0119kszych \u015bmieszk\u00f3w podj\u0119\u0142a dobr\u0105 decyzj\u0119, aby opu\u015bci\u0107 sal\u0119 i nie zak\u0142\u00f3ca\u0107 spokoju tym, kt\u00f3rzy mo\u017ce jednak chcieliby podej\u015b\u0107 do tej mantry z powag\u0105. Wyda\u0142o mi si\u0119, \u017ce mo\u017ce teraz ju\u017c jako\u015b uda mi si\u0119 zachowa\u0107 godno\u015b\u0107 do ko\u0144ca tej sesji, ale potem rozbrzmia\u0142o kolejne \u201elove\u201d i zgi\u0119ty w p\u00f3\u0142 wybieg\u0142em ze sali. \u015amieszk\u00f3w ju\u017c nie by\u0142o, wi\u0119c skierowa\u0142em si\u0119 do pokoju, aby tam si\u0119 troch\u0119 uspokoi\u0107.<br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">15.  Ostatnie nauki<br><br> Przed obiadem mia\u0142em czas do namys\u0142u nad kwesti\u0105 powrotu do domu. Na kurs dojecha\u0142em poci\u0105giem, autobusem, a w ko\u0144cu specjalnym, podstawionym transportem. Na drog\u0119 powrotn\u0105 nie mia\u0142em \u017cadnego planu, ale po cichu liczy\u0142em, \u017ce kto\u015b mnie zabierze samochodem. Id\u0105c do jadalni moja uwaga by\u0142a skierowana ku temu zadaniu i zastanawia\u0142em si\u0119, jak zgrabnie rozpocz\u0105\u0107 poszukiwania dobroczy\u0144cy. D\u0142ugo jednak nie musia\u0142em si\u0119 pochyla\u0107 nad t\u0105 kwesti\u0105. Pozytywne wibracje musia\u0142y by\u0107 na tyle intensywne i wszechobecne  po 10 dniach intensywnej, duchowej praktyki tylu os\u00f3b, \u017ce zbie\u017cne intencje zapewne przyci\u0105ga\u0142y si\u0119 jak magnesy. To zjawisko nazywa si\u0119 prawem przyci\u0105gania i okre\u015bla ono dziwne zbiegi okoliczno\u015bci nienaturalnie zbie\u017cne z w\u0142asnymi pragnieniami, zw\u0142aszcza je\u015bli te s\u0105 pozytywne. Nie zd\u0105\u017cy\u0142em nawet doj\u015b\u0107 do jadalni, a ju\u017c w korytarzu, gdzie zdejmowa\u0142o si\u0119 buty, us\u0142ysza\u0142em g\u0142o\u015bne zapytanie rzucone w przestrze\u0144 &#8211; \u201echce kto\u015b si\u0119 zabra\u0107 w stron\u0119 Gda\u0144ska?\u201d. Tak pozna\u0142em Marka, szamana z Tczewa, bioenergoterapeut\u0119, uzdrawiacza d\u017awi\u0119kiem tybeta\u0144skich gong\u00f3w i dobrego cz\u0142owieka przede wszystkim. Wygodny transport w ciekawym towarzystwie wy\u0142oni\u0142 si\u0119 w pe\u0142ni spontanicznie z rozedrganej sieci ludzkich \u015bwiadomo\u015bci. <br><br> Do samego wyjazdu czas min\u0105\u0142 mi ju\u017c tylko na przyjemnych rozmowach. Na ostatniej medytacji jako\u015b uda\u0142o mi si\u0119 powstrzyma\u0107 od \u015bmiechu i nie zrobi\u0107 trzody. Czeka\u0142a nas jeszcze oficjalna prezentacja, na kt\u00f3rej przedstawiono histori\u0119 powstawania tego o\u015brodka, z kt\u00f3rej jednak ma\u0142o co pami\u0119tam. Z czystym sumieniem wp\u0142aci\u0142em na rzecz Vipassany sum\u0119, na kt\u00f3r\u0105 mog\u0142em sobie pozwoli\u0107 i pomog\u0142em sprz\u0105ta\u0107 o\u015brodek przed samym wyjazdem. Zapakowa\u0142em si\u0119 do samochodu obklejonego reklamami uzdrowicielskich praktyk mojego dobroczy\u0144cy, do\u0142\u0105czy\u0142a do nas jeszcze jedna dziewczyna i wyjechali\u015bmy za bramy o\u015brodka i dalej na p\u00f3\u0142noc.<br><br> Przez pewien czas wlepia\u0142em sw\u00f3j wzrok w pejza\u017ce mijaj\u0105ce za oknem, kt\u00f3re zachwyca\u0142y mnie swoj\u0105 intensywno\u015bci\u0105. Dziesi\u0119\u0107 dni to niby nie tak du\u017co, ale w tak szczelnej izolacji sprawi\u0142y, \u017ce mia\u0142em wra\u017cenie, jakbym powraca\u0142 do Polski po jakich\u015b latach emigracji. Klimatyczna, etniczna muzyka lec\u0105ca z g\u0142o\u015bnik\u00f3w skomponowa\u0142a si\u0119 z warstw\u0105 wizualn\u0105 tak idealnie, \u017ce zacz\u0105\u0142em odp\u0142ywa\u0107 z b\u0142ogo\u015bci. W ko\u0144cu jednak wywi\u0105za\u0142y si\u0119 rozmowy i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie tylko kierowca jest szamanem, ale i druga pasa\u017cerka bardzo dobrze ogarnia przer\u00f3\u017cne techniki manipulacji energi\u0105. W pewnym momencie sytuacja z mojej perspektywy zrobi\u0142a si\u0119 dosy\u0107 absurdalna, bo przesta\u0142em cokolwiek rozumie\u0107 z rozmowy, kt\u00f3ra si\u0119 obok mnie toczy\u0142a. Tyle w niej by\u0142o jakich\u015b zupe\u0142nie obcych mi, alternatywnych termin\u00f3w, \u017ce mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce s\u0142ucham dyskusji w innym j\u0119zyku. Homeopatia, bioenergetyka, teoria wiedz\u0105cego pola, meridiany to tylko zal\u0105\u017cek z tej powodzi specjalistycznych termin\u00f3w z dziedzin, kt\u00f3re zazwyczaj l\u0105duj\u0105 w worze z etykiet\u0105 \u201epseudonauka\u201d.<br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\"> Przyznam, \u017ce troch\u0119 mnie to na pocz\u0105tku odrzuci\u0142o. Mam jakie\u015b nalecia\u0142o\u015bci pseudoracjonalnego sceptycyzmu pozosta\u0142e jeszcze z czas\u00f3w mojego wojuj\u0105cego, gimnazjalnego ateizmu i tak du\u017ca dawka alternatywy \u201ebez dowod\u00f3w\u201d wywo\u0142a\u0142a odruchowe wycofanie. Tkwi\u0142em tak chwil\u0119 w naburmuszeniu, co te\u017c zosta\u0142o zauwa\u017cone po jakim\u015b moim lekkomy\u015blnym komentarzu ze \u017ale zakamuflowan\u0105, cyniczn\u0105 nut\u0105. To tylko sprawi\u0142o, \u017ce nachmurzy\u0142em si\u0119 jeszcze bardziej i zamilk\u0142em na jaki\u015b czas. Na szcz\u0119\u015bcie nie trwa\u0142o to d\u0142ugo i szybko uda\u0142o mi si\u0119 ogarn\u0105\u0107 moje wadliwe schematy. Doszed\u0142em do wniosku, \u017ce znowu skre\u015blam jak\u0105\u015b cz\u0119\u015b\u0107 rzeczywisto\u015bci tylko po to, aby samemu poczu\u0107 si\u0119 m\u0105drzejszym, kiedy tak naprawd\u0119 niczego nie mog\u0119 by\u0107 pewny, je\u017celi chodzi o to, jak funkcjonuje \u015bwiat. Oczywi\u015bcie du\u017co rzeczy mo\u017ce mi si\u0119 wydawa\u0107 nierealistycznych, czy naiwnych, je\u015bli chodzi o alternatywn\u0105 nauk\u0119, ale te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 potencjalnie inspiruj\u0105cych rzeczy mog\u0119 nieopatrznie zupe\u0142nie odrzuci\u0107 zanim nawet podejm\u0119 pr\u00f3b\u0119 zrozumienia tematu, co jest ju\u017c przykr\u0105 strat\u0105. Najgorsze jednak, \u017ce przez takie uprzedzenia mog\u0105 ucierpie\u0107 relacje z lud\u017ami, tylko dlatego, \u017ce wierz\u0105 w co\u015b, co jest mi zbyt odleg\u0142e przy pierwszym wra\u017ceniu. Co mi do tego, w co wierz\u0105, skoro przebijaj\u0105 si\u0119 w tym dobre intencje i nie jest bezpo\u015brednio szkodliwe? Kiedy to przed sob\u0105 przyzna\u0142em napi\u0119cie od razu mnie opu\u015bci\u0142o i postanowi\u0142em wr\u00f3ci\u0107 uwag\u0105 do rozmowy, tym razem jednak z czyst\u0105 ciekawo\u015bci\u0105 i otwart\u0105 g\u0142ow\u0105. Dopytywa\u0107 o szczeg\u00f3\u0142y z intencj\u0105 dowiedzenia si\u0119 czego\u015b nowego, a nie po to, aby przy\u0142apa\u0107 drug\u0105 osob\u0119 na b\u0142\u0119dzie. <br><br> Pozytywne podej\u015bcie zwr\u00f3ci\u0142o mi si\u0119, kiedy dziewczyna b\u0119d\u0105ca drug\u0105 pasa\u017cerk\u0105 zainteresowa\u0142a si\u0119 moj\u0105 osob\u0105 i mog\u0142em si\u0119 wygada\u0107 troch\u0119 na sw\u00f3j temat. Dosta\u0142em wtedy zaskakuj\u0105c\u0105 i bardzo m\u0105dr\u0105 rad\u0119, kt\u00f3ra najwyra\u017aniej mocno si\u0119 odcisn\u0119\u0142a w mojej \u015bwiadomo\u015bci skoro ci\u0105gle j\u0105 pami\u0119tam. Opowiada\u0142em o punkcie \u017cycia, w kt\u00f3rym si\u0119 aktualnie znajduj\u0119 i doszed\u0142em do swojego l\u0119ku w zwi\u0105zku z nadchodz\u0105c\u0105 walk\u0105 o znalezienie pracy w zawodzie. Kole\u017canka zwr\u00f3ci\u0142a mi uwag\u0119 na s\u0142owo \u201ewalka\u201d, kt\u00f3rego u\u017cy\u0142em i opowiedzia\u0142a o tym, jak to s\u0142owa kreuj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, w kt\u00f3rej \u017cyjemy. M\u00f3wimy s\u0142owami, my\u015blimy s\u0142owami, rozumiemy s\u0142owami i je\u015bli te s\u0142owa b\u0119d\u0105 nios\u0142y za sob\u0105 negatywn\u0105 warto\u015b\u0107, to niew\u0105tpliwie przeniknie ona do naszego \u017cycia i b\u0119dzie k\u0142od\u0105, kt\u00f3r\u0105 rzucamy sobie pod w\u0142asne nogi. Tak wi\u0119c, je\u017celi my\u015bl\u0119 o szukaniu pracy, jak o \u201ewalce\u201d, kt\u00f3ra mnie czeka, tak te\u017c zapewne si\u0119 stanie, a przecie\u017c nie tego pragn\u0119. By\u0142a to od\u015bwie\u017caj\u0105ca perspektywa, z kt\u00f3r\u0105 ci\u0119\u017cko mi si\u0119 by\u0142o nie zgodzi\u0107 i mimo \u017ce totalna kontrola w\u0142asnych my\u015bli nie jest mo\u017cliwa, to warto wyczuli\u0107 uwag\u0119 na takie przejawy negatywizmu w rozumowaniu, zw\u0142aszcza je\u017celi ubieramy je w s\u0142owa i wypuszczamy na zewn\u0105trz. Od tamtego momentu stara\u0142em si\u0119 unika\u0107 demonizowania poszukiwania zatrudnienia i faktycznie, czas pokaza\u0142, \u017ce nie by\u0142o \u017cadnych powod\u00f3w do obaw.<br><br>  Reszta podr\u00f3\u017cy min\u0119\u0142a na swobodnych rozwa\u017caniach wszelkiej natury, od medytacji do sensu \u017cycia i boga, ale nie pomijaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c bardziej przyziemnych spraw. Wzi\u0105\u0142em od Marka kontakt i jeszcze raz mia\u0142em okazj\u0119 go zobaczy\u0107 na jego uzdrawiaj\u0105cym koncercie na misach tybeta\u0144skich. Nie wiem, czy mnie z czego\u015b uleczy\u0142, ale na pewno by\u0142 super przyjemnym i relaksuj\u0105cym do\u015bwiadczeniem, kt\u00f3re mog\u0119 poleci\u0107. Z Tczewa do Gda\u0144ska dojecha\u0142em ju\u017c poci\u0105giem wprost do mojej wyt\u0119sknionej rzeczywisto\u015bci, gdzie czeka\u0142a na mnie dziewczyna, znajomi i gazowy piecyk z nowiutkim czujnikiem czadu. <br><br>&lt;CI\u0104G DALSZY NA KOLEJNEJ STRONIE&gt;<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"has-inter-font-family\" style=\"line-height:1.8\">16. Epilog<br><br> Min\u0119\u0142y ju\u017c ponad dwa lata od mojego kursu Vipassany. Nie by\u0142a to rewolucja w moim \u017cyciu, nie zosta\u0142em regularnie praktykuj\u0105cym buddyst\u0105, a ju\u017c na pewno nie uwolni\u0142em si\u0119 od wszelkiego cierpienia. Medytowa\u0107 zdarza mi si\u0119 rzadko, najcz\u0119\u015bciej robi\u0119 to du\u017co kr\u00f3cej ni\u017c godzin\u0119, a odst\u0119py pomi\u0119dzy kolejnymi zrywami do praktyki potrafi\u0105  by\u0107 naprawd\u0119 d\u0142ugie. Nie podwa\u017ca to jednak w mojej perspektywie sensu podj\u0119cia tego kursu poniewa\u017c ju\u017c same odkrycia dotycz\u0105ce funkcjonowania w\u0142asnej psychiki, kt\u00f3re wydarzy\u0142y si\u0119 niejako \u201eobok\u201d medytacji, stanowi\u0105 dla mnie olbrzymi skarb, kt\u00f3rego nie zapomnia\u0142em i mam nadziej\u0119, \u017ce nigdy nie zapomn\u0119. By\u0142a to r\u00f3wnie\u017c niesamowita przygoda zupe\u0142nie odmienna od czegokolwiek, co w \u017cyciu do\u015bwiadczy\u0142em. Sama medytacja pozostaje w moim umy\u015ble praktyk\u0105 wart\u0105 wysi\u0142ku i potencjalnie niezwykle przydatn\u0105. Co prawda najcz\u0119\u015bciej nie starcza mi zaanga\u017cowania, konsekwencji i energii do pod\u0105\u017cania t\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105, to przynajmniej mam wra\u017cenie, \u017ce znam ju\u017c niezb\u0119dne podstawy, wiem czego szuka\u0107 i na co zwraca\u0107 uwag\u0119 i za ka\u017cdym kolejnym razem, kiedy poczuj\u0119 gotowo\u015b\u0107 do kolejnej pr\u00f3by, b\u0119d\u0119 mia\u0142 szans\u0119 na osi\u0105gni\u0119cie w niej jakiej\u015b nauki. Na przyk\u0142ad z okazji wzi\u0119cia si\u0119 za pisanie tego artyku\u0142u podj\u0105\u0142em decyzj\u0119 o powrocie do medytacji, chocia\u017cby po to, aby o\u017cywi\u0107 wspomnienia. Jak na razie udaje mi si\u0119 kontynuowa\u0107 praktyk\u0119 i chocia\u017c nie zawsze wysiedz\u0119 pe\u0142n\u0105 godzin\u0119, to mam wra\u017cenie, \u017ce m\u00f3j dobrostan psychiczny na tym zyskuje, zw\u0142aszcza w okresie epidemii, w kt\u00f3rym ten artyku\u0142 powstaje. Czuj\u0119 si\u0119 obecny, \u015bwiadomy siebie i swoich cel\u00f3w, \u201eczystszy\u201d na umy\u015ble i bardziej skupiony. Oczywi\u015bcie nie w stanie ci\u0105g\u0142ym, nie jest to panaceum, kt\u00f3re od r\u0119ki uczyni kogokolwiek nadcz\u0142owiekiem, ale wniosek mam z tego wszystkiego taki, \u017ce w tym konkretnym przypadku pr\u00f3bowa\u0107 warto.<br><br>KONIEC<\/p>\n\n\n\n<p style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--20);margin-right:var(--wp--preset--spacing--20);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--20);margin-left:var(--wp--preset--spacing--20);padding-top:0;padding-right:0;padding-bottom:0;padding-left:0\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>10 dni intensywnego wgl\u0105du w zupe\u0142nej izolacji. Sprawd\u017a, co to zrobi\u0142o z moj\u0105 bani\u0105!<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[18,12,16],"class_list":["post-40","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-duze-kminy","tag-duchowosc","tag-podroze","tag-rozkmina"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":306,"href":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40\/revisions\/306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wpewnymsensie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}